Thứ Sáu, 7 tháng 8, 2009

No42: CHÂN DUNG ÔNG TỐ HỮU

Thực ra, người viết đã nghĩ là sẽ không ghi chép, bình luận thêm gì về chân dung ông Tố Hữu nữa. Nhưng đọc báo trong nước, lại thấy ông Tố Hữu tự tô đậm thêm chân dung của ông một lần nữa, nên cũng xin chép lại để giới thiệu với các bạn. Số là, sau khi cuốn “Chân Dung Và Ðối Thoại” của Trần Ðăng Khoa ra mắt độc giả, dư luận trong nước khá xôn xao, bạn đọc kẻ khen người chê, người thì cho là Trần Ðăng Khoa mạnh dạn “xé rào” dám đưa ra một phần sự thật về các nhà văn, kẻ lại chê là tác giả “láo lếu” dám “xỏ ngầm” các bậc đàn anh khả kính. Tờ “An Ninh Thế Giới” (ANTG) quan tâm đến “an ninh văn hóa” nước nhà, đã cử nhà báo N.N.P. phỏng vấn ông Tố Hữu để xin ý kiến của ông về bài Trần Ðăng Khoa viết về ông. Trong ANTG số 117, có đăng bài phỏng vấn đó.

Trả lời câu hỏi của nhà báo công an, ông Tố Hữu nói:

- Chú chưa có ý kiến gì đâu. Cứ để các nhà phê bình, bạn đọc lên tiếng đã. Rồi sau đó chú sẽ có tiếng nói chính thức. Mà có lẽ tốt hơn cả là chú gọi Khoa tới... như ngày xưa Khoa còn bé tý. Mà này, cháu ở Văn hoá - Văn nghệ Công an hả. Chà chà, phải cẩn thận khi phát ngôn đấy. Kẻo người ta bảo ông Tố Hữu dùng "Công an đánh Khoa" thì gay. Cháu cứ ghi ý kiến của chú, đăng báo nào thì tuỳ, nhưng đăng ở Công an... Từ từ nhé!

Quả là ông nhà thơ tỏ ra... “khôn” thật. Ông dặn anh nhà báo công an phải cẩn thận... “Kẻo người ta bảo ông Tố Hữu dùng "Công an đánh Khoa" thì gay”! Tố Hữu làm như tuồng ông chưa hề bao giờ dùng công an “đánh” một văn nghệ sĩ nào cả! Chưa hề bao giờ bắt bớ, giam cầm và bỏ tù văn nghệ sĩ cả! Các văn nghệ sĩ là nạn nhân còn sống sót sau bao cuộc đàn áp - mà ông Tố Hữu là một trong những người phải chịu trách niệm chính - nghĩ thế nào khi nghe ông nói thế?

Rồi ông Tố Hữu nói tiếp:

- ... Tôi và anh Xuân Diệu phát hiện ra Khoa, bồi dưỡng Khoa. Tập thơ "Góc sân và khoảng trời" đến bây giờ vẫn giữ nguyên giá trị... Sau này, Khoa không được như trước nữa, có lẽ là vì "đứt rễ", vì phải xa cái sân gạch nhà mình, xa cây na ngày gọi chim, đêm gọi trăng... Nhà văn, nhà thơ mà xa mảnh đất đã làm nên mình là hỏng. Ðặc biệt sai lầm là cái việc đưa Khoa đi học Trường viết văn Goócki. Làm gì có trường dạy viết văn. Nghề văn không dạy được. Nhà văn hình thành là do cuộc sống, do một năng khiếu bẩm sinh. Nhà văn là phải học ở trường đời. Tôi cho Trường viết văn Nguyễn Du là thứ tào lao, không nên có. Chỉ nên mở lớp bồi dưỡng khoảng một năm.

Ðúng quá! “Làm gì có trường dạy viết văn. Nghề văn không dạy được. Nhà văn hình thành là do cuộc sống, do một năng khiếu bẩm sinh. Nhà văn là phải học ở trường đời”. Ðiều này trước đây nhiều người đã nói, nhưng ông Tố Hữu cũng như các vị lãnh đạo khác của Ðảng có chịu nghe đâu?! Còn... bây giờ thì ông nói thế, một lần nữa ông lại “phịa như thật”! Làm như tuồng trước đây ai đấy đã quyết định làm cái “thứ tào lao” đó, tức là bày ra Trường viết văn Nguyễn Du, là cử sinh viên đi học ở Trường viết văn Goócki, chứ không phải ông Tố Hữu, người đã “thống lĩnh” văn học nghệ thuật Việt Nam xã hội chủ nghĩa suốt mấy chục năm trời! Ông cũng cố lờ đi cái mục đích chính của trường viết văn do Ðảng của ông bày ra. Ðảng mở ra trường viết văn đâu có phải để dạy viết văn - như ông nói bây giờ - mà chính là để nhồi sọ cho các nhà văn tương lai cái đầu óc tuyệt đối phục tùng Ðảng, hết lòng hết sức phục vụ cho đường lối của Ðảng. Những thứ đó các ông lãnh đạo Ðảng thường gọi là “tính đảng trong văn học nghệ thuật”! Hay là “trau giồi thế giới quan mác-xít lê-nin-nít”!

Ðọc câu trả lời của Tố Hữu, tôi bỗng liên tưởng đến một chuyện thật chua xót thế này: sau khi đã giam cầm, bỏ tù một loạt văn nghệ sĩ hoàn toàn vô tội, hay chỉ có cái “tội” tha thiết ước muốn tự do, trong cái gọi là “vụ án Nhân Văn Giai Phẩm”, ngày 25.7.1961, ông Tố Hữu đọc một bài diễn văn quan trọng, nhan đề “Ðào tạo những nghệ sĩ mới của dân tộc”, trong đó ông nói: “Chúng ta giàu cái gì nhất? Giàu tự do. Tự do là điều kiện thiết yếu của nghệ thuật. Tự do là nước, nghệ thuật là cá. Không có tự do, nghệ thuật không sống được và sẽ chết. Nếu không có ý thức đầy đủ về điều đó, thì nghệ thuật không thể phát triển được” (chép đúng nguyên văn, xem tr. 261 sách “Xây dựng một nền văn nghệ lớn xứng đáng với nhân dân ta với thời đại ta” của Tố Hữu, Hà Nội 1973). Xin nhắc lại: cái chúng ta giàu nhất là tự do!!! Ðấy, cái tài - có thể gọi là nghệ thuật - “phịa như thật” của Tố Hữu là như thế đó: cái đúng và cái bịp, cái thật và cái phịa xen kẽ nhau, xoắn quyện nhau, khó mà “lần” cho ra... Nhắc lại điều này để thấy chân dung ông Tố Hữu gần 40 năm trước và bây giờ về cơ bản không có gì thay đổi mấy!

Ông Tố Hữu nói tiếp với nhà báo công an:

- ... Nhưng mà này, tôi có cảm giác Khoa đang sống xa dân, xa cuộc sống thật... Nguy đấy. Gần đây, văn học nước nhà không có cuốn tiểu thuyết nào gây ấn tượng. À, tôi thấy có câu này không ổn. Khi nói đến Ðảng, đến Bác là chúng ta hay nói “ơn Ðảng, ơn Bác Hồ”. Nói thế Bác buồn đấy. Phải là “ơn dân” rồi mới đến Ðảng, đến Bác.

Một lần nữa, ông Tố Hữu lại tỏ rõ biệt tài “phịa như thật”. “Nói thế Bác buồn đấy”! Ðạo đức giả làm sao! Tố Hữu làm như hồi sinh thời, ông Hồ coi trọng dân hơn Hồ Chủ tịch, coi trọng dân hơn đảng cộng sản. Lẽ nào ông trưởng ban tuyên huấn của Trung ương Ðảng lại không biết chuyện ông Hồ đã dùng tên giả, tự tay mình viết sách (không phải chỉ một cuốn!), viết báo (không phải chỉ một bài) để ca tụng mình? Lẽ nào ông lại không biết là trong sách do ông Hồ viết, chính ông Hồ đã tự tôn vinh “Hồ Chủ tịch là Cha già dân tộc”? Nếu ông biết thì xin ông trả lời thành thật: “Thế thì Bác Hồ của ông đặt dân trên Bác hay Bác trên dân”?

Ông Tố Hữu cố tình quên là trước đây chính ông và “đội quân” tuyên huấn của ông là những kẻ gieo rắc tệ sùng bái cá nhân ông Hồ tích cực nhất, lắm khi đến lố bịch. Chắc ông Tố Hữu cố quên chuyện thật này: hồi đầu năm 60, một số người Hà Nội đã đề nghị dựng tượng các anh hùng dân tộc Lê Lợi và Nguyễn Trãi tại thủ đô Hà Nội, thì chính ông Tố Hữu đã bác đi và nói: “Chỉ khi nào ở thủ đô dựng tượng Bác Hồ rồi thì lúc đó mới được dựng các tượng khác của các anh hùng dân tộc”!

Mà thực ra, chẳng đợi ban tuyên huấn đảng làm chuyện gieo rắc tệ sùng bái cá nhân ông Hồ, chính bản thân ông Hồ cũng đã tự mình làm việc đó thật hăng say. Chuyện đó không còn là điều “tối mật” nữa.

Biết rằng cái thế của mình không còn “hét ra lửa” như xưa, ông Tố Hữu tỏ ra dịu dàng, “độ lượng” (chữ này của nhà báo N.N.P.) đến cảm động khi nhận xét bài viết của Trần Ðăng Khoa:

- ... Nhưng thôi, bài viết thế là tốt... Viết như thế có gì đâu mà không phải với tôi. Ờ, mà tại sao có người lại tức giận hộ cho tôi nhỉ... Khoa phải cẩn thận lắm mới có thể vượt qua "Góc sân và khoảng trời" nhà mình. Từ đó đến nay đã 30 năm rồi còn gì. Vậy mà sau lưng Khoa trống đấy. Cháu là công an hả, phải thổi còi cho Khoa thôi. Nhưng đừng để nó giật mình, ngã xe nhé!
Và anh công an đã thổi còi... Còn chúng ta đưọc thấy thêm vài nét nữa trên chân dung của Tố Hữu.

CHÂN DUNG ÔNG TỐ HỮU
(TRANH KHẢM)

Sau khi "Chân dung ông Tố Hữu" được đăng báo, người viết nhận được hồi âm của khá nhiều bạn đọc từ các nơi gửi đến góp ý kiến và bổ sung thêm nhiều chuyện mới khắc họa thêm những nét sống động cho chân dung. Người viết xin chân thành cảm tạ các bạn và xin phép chép ra đây mấy bài. Chúng tôi cố giữ nguyên phong cách, ngôn từ của các bạn gửi bài.

Cây táo ông Lành

Một bạn trong nước nói rõ bài “Tên Lành mà dạ chẳng lành...” lưu truyền từ hồi cuối những năm 70 và kể thêm một chuyện sau:
Năm 1974, nhân dịp ngày quốc tế thiếu nhi (ngày 1/6), tuần báo Văn nghệ có đăng truyện ngắn "Cây táo ông Lành". Chuyện kể về một ông già tên là Lành, có cây táo mọc trong vườn sát đường đi học của lũ trẻ trong làng. Bọn học trò thường vít cành bứt quả khiến ông bực tức và dùng vải đen tạo ra một ổ kiến lửa trên cây, dọa trẻ con. Lũ trẻ con trông tổ kiến giống đầu lâu đen sợ hãi, và tránh, đi lối khác, "không đi theo con đường ông Lành nữa". Lão Lành giữ được cây táo thì mất lũ trẻ con ríu rít hàng ngày qua lại. Lão tìm cách giải thích cho trẻ con đấy không phải là đầu lâu đen, nhưng chẳng đứa trẻ nào tin.

Tên cúng cơm của ông Tố Hữu là Lành. Hồi đó, ông đang ở trên “đỉnh cao muôn trượng” của quyền lực, thế là họ truy tìm lý lịch người viết. Lũ bồi bút "phê bình" văn học mang kính lúp ra soi, nào là "đầu lâu đen" viết tắt là ÐLÐ, ám chỉ Ðảng Lao động Việt nam, nào là "không đi theo con đường ông Lành nữa", nghĩa là không đi theo con đường của Ðảng...Tác giả bài báo phải “chịu sóng gió” một thời, nhưng may thay, anh là một thương binh có hạng, không thì cũng khó sống yên với họ.

"Khơi lại những ý thích tầm thường"

Một bạn khác cũng ở trong nước kể lại:

Dạo ấy, Nguyễn Tuân bị Tố Hữu phê phán nặng vì bài “phở” và “giò lụa” với tội danh “tư tưởng hưởng lạc”, “tầm phào”, “khơi lại những ý thích tầm thường”. Chuyện đó xảy ra sau khi quân ta vào Hà Nội vài năm, nên cái “tội” có “tư tưởng hưởng lạc”, “khơi lại ý thức tầm thường” là nặng lắm, vì nó thuộc về lập trường giai cấp, đó là biểu hiện tư tưởng tư sản, tiểu tư sản, biểu hiện sút kém tinh thần cách mạng, điều mà Lê Duẩn thường “lên gân” nhắc nhở cán bộ.

Thế nhưng, vào thời đó ở Miền Bắc, người ta (cụ thể là ban bảo vệ sức khỏe lãnh đạo, được lập nên do sáng kiến của Lê Ðức Thọ và Trần Quốc Hoàn) cũng đã bí mật... “khơi lại những ý thích tầm thường” và “tư tưởng hưởng lạc”... cho “các cụ” lãnh đạo. Không phải bằng văn học như Nguyễn Tuân, mà “bằng công việc thiết thực”, tức là tuyển dụng các cô gái trẻ để thành lập khoa “lý liệu pháp” hay về sau đổi tên là “vật lý trị liệu” (tiền thân của massage - xoa bóp - sau này) chuyên “phục vụ” cho “các cụ” lãnh đạo. Bọn quân sư lý luận rằng “cơ thể là một khối thống nhất” cho nên phải làm “thức tỉnh” tất cả các cơ quan chức năng của “các cụ” để các cụ minh mẫn đưa dân ta ra khỏi con đường lầm than.

Ðứa con trai nhỏ “ngoài giá thú” của Ba Duẩn sinh hạ chính là trong dịp này. Chuyện ồn lên ở Hà Nội một dạo. Sau phải đưa cả hai mẹ con đứa bé vào Miền Trung bộ Việt Nam sống. Nghe nói năm 1986 khi Lê Duẩn chết, cô ta ra dự tang và xuất hiện trên màn ảnh TV.

Ao cá Bác Hồ

Chuyện này cũng do một bạn trong nước gửi cho:

Năm 1979, trong nước rộn lên phong trào “Ao cá Bác Hồ”, tác giả chính là Tố Hữu. Chuyện thế này: ở các vùng thôn quê, người ta huy động thanh thiếu niên đào ao cá Bác Hồ, cá giống được các bô lão thuê xe ca “Ba Ðình” gióng trống mở cờ lên tận nhà sàn Bác nhận cá giống. Ðúng là cá “thần” thật, chỉ một vài chục con thả xuống, sau thời gian ngắn đàn cá sinh sôi nảy nở phục vụ cho dân làng lễ Tết. Trước đó, từng gia đình người ta thả cá ở ao nhưng... ít khi được xơi. Lý do thì nhiều: nào là mưa to, cá trôi sạch, nào là bọn đạo chích câu trộm, nào là cá chết vì bệnh... Vì thế sáng kiến của Tố Hữu được báo chí khen rầm rộ. Lạ lùng thế này: trường đại học thủy sản, đào tạo các kỹ sư nuôi cá nước mặn, nước ngọt, nước lợ... mà không con nào sống cả, nhưng chỉ vài con cá “thần” lấy từ ao ông Hồ về thì cá lớn nhanh, khoẻ re. Sao không đóng mẹ nó cửa cái trường đào tạo ra rặt bọn ăn hại đái nát ấy đi? Hay là duy tâm thắng duy vật rồi?

Nhưng Tố Hữu đâu có biết rằng (hoặc biết mà lờ đi? - người đánh máy) sau khi thả “cá giống Bác Hồ” thì chủ nhiệm hợp tác xã cũng phải xuất thóc mua hàng tạ cá giống khác ném tiếp xuống ao, cử một xã viên ăn công điểm hẳn hoi ngày ngày giã cám vứt xuống ao nuôi chúng. Dân quân được lệnh 24/24 giờ trông coi ao cẩn thận. Nếu mưa to, cá bỏ đi mất thì... xuất tiền mua bù bỏ vào để khỏi bay cái chức chủ nhiệm.

Tại ao cá Bác Hồ nằm phía sau Nhà hát nhân dân thành phố Hải phòng, giáp với ngõ Ðồng Lùn (quê hương của anh bạn tôi) đã xảy ra thảm cảnh. Tự vệ trông hồ cá đã nổ súng vào bọn đánh cá trộm ban đêm. Không trúng trộm, mà trúng ngay bà cụ 70 tuổi nằm hóng mát ven hồ. May mà lũ con bà cụ không làm to chuyện, sáu mâm cỗ và cỗ quan tài là... xong việc.
Giá như Bác Hồ, ngoài việc biết nuôi cá, lại biết làm thêm xe máy, ôtô, máy bay, TV ... để Tố Hữu “vận dụng” theo kiểu “ao cá Bác Hồ” thì... chắc dân ta không mạt vận như thế này!

Tố Hữu thương thanh niên Pháp

Một bạn hiện đang tị nạn ở Ðức gửi thư kể chuyện này:

Sau khi dự đại đại hội Ðảng cộng sản Pháp, về nước Tố Hữu thường tỏ lòng thương thế hệ trẻ Pháp. Trong buổi gặp mặt thanh niên ở Hà Nội, ông nói như sau: "Thật thương cho thế hệ trẻ ở Pháp có cuộc sống vật chất đầy đủ, nhưng còn thiếu ánh sáng của chủ nghĩa xã hội soi rọi để sống có lý tưởng" (!)

Thế mà bây giờ con gái Tố Hữu tên là Hoa, phó tiến sĩ sinh vật học đang cùng chồng là Châu (tiến sĩ cơ học) mang con cái sang ở Ðức, chỗ tăm tối thiếu ánh sáng của chủ nghĩa xã hội và có ý định sống lâu dài ở đó. Không thấy Tố Hữu thương con, thương cháu gọi chúng về nước... sống dưới ánh sáng của chủ nghĩa xã hội!

Chỉ sợ các Bác không buông quang gánh ra thôi

Một bạn đã từng đi học ở Czechoslovakia (Tiệp Khắc) kể lại chuyện thật mà anh đã chứng kiến sau đây:

Hè năm 1981, Tố Hữu lúc đó là Phó thủ tướng thường trực, sang thăm một số nước Châu Âu. Hồi đó, Tố Hữu thay quyền hạn Phạm Văn Ðồng, nên kiêu lắm. Tại Prague (thủ đô của Czechoslovakia), có cuộc gặp gỡ và nói chuyện với sinh viên. Khi ra về, Tố Hữu lên giọng "lãnh tụ" cũng tự xưng là “bác” như... ai: "Bác và các đồng chí lãnh đạo đang gồng mình gánh vác gánh nặng khó khăn của đất nước, các cháu cần phải học hành chăm chỉ để sau này thay thế các Bác gánh vác gánh nặng ấy. Các cháu đã sẵn sàng chưa?"
Một sinh viên lớn tuổi nhất trong đám đông trả lời ngay tắp lự: "Chúng cháu đã sẵn sàng cả rồi, chỉ sợ các Bác không buông quang gánh ra thôi". Tố Hữu tím mặt, tọt ngay vào xe, chuồn thẳng. Khốn khổ cho anh chàng bạo miệng! Tố Hữu về đến Hà Nội thì anh này bị sứ quán gọi lên và trục xuất về nước ngay.

Cái nhầm... đáng yêu

Một cụ già về hưu đã gửi cho mẩu chuyện này:

Vào những năm 70, nhà thơ "mẹ mìn" của chúng ta bỗng dưng sáng chói trên chính trường Việt Nam, với chức Phó thủ tướng thường trực. Theo lời đồn đại của dân chúng thì ông còn được "dự kiến" làm Tổng bí thư Ðảng, kế vị Lê Duẩn. Thế mà sau cái chết của Lê Duẩn vào năm 1976, khúc sông chính trị bỗng nhiên nổi sóng, khiến cho Tố Hữu lặn mất tăm, không còn vai vế gì trong Ðảng. Tố Hữu sống ở ngôi nhà khá đẹp trên phố Phan Ðình Phùng. Ðã thấu hiểu phương châm "sóng trước vỗ đâu, sóng sau vỗ đó" của các "chiến hữu", Tố Hữu lo xa đến ngày phải rời tổ ấm chuyển đi căn hộ "lắp ghép" với "song sắt chuồng cọp", bèn nẩy kế xin một khoảnh đất đẹp ở Hồ Tây để... xây nhà trong lúc tình cảm đồng chí còn chưa hết hơi nồng.
Tố Hữu đã nhầm to, chẳng có ai "thu" lại ngôi nhà to đùng ở phố Phan Ðình Phùng, như ông nghĩ, nên ông vẫn ung dung "tọa lạc" ở đó. Còn ngôi nhà to đùng mới xây "thừa ra" ở Hồ Tây đành phải cho thuê lấy 2000USD/tháng, phụ thêm khoản rau dưa cho bà Thanh (1) đi chợ.


Cái nhầm đáng yêu của ông Lành không ngờ mang lại hiệu quả lớn!

* * *

Những mẩu chuyện trên đây ghép lại thành bức tranh khảm, xin gửi tặng các bạn.


Thanh Phong
--------------------------------------------------------------------------------


1. Tên vợ ông Tố Hữu.

No41: Sự thật ở đâu ?

Nhà văn Hoàng Tiến
(Nhân đọc bản thảo “Nhà thơ Tố Hữu tâm sự” Nhật Hoa Khanh ghi)

Năm 1997, tôi có viết một tiểu luận “Nhìn lại vụ án Nhân văn-Giai phẩm cách đây 40 năm”. Dưới con mắt của người nghiên cứu, tôi đặt ra một vấn đề: trên cái bề mặt nổi của đấu tranh giai cấp về quan điểm tư tưởng vô sản và quan điểm tư tưởng tư sản trong văn nghệ, giấu một cái mạch ngầm là lòng đố kỵ tài năng, là sự đố kỵ của Tố Hữu với những tài năng trong văn nghệ. Đó là cách nhìn của tôi về vụ án văn học kỳ dị nhất trong lịch sử văn chương xứ ta, với mức án không thành văn kéo dài hàng 30 năm. Đến khi được cởi trói (1986 Đại hội Đảng lần VI) thì nhiều người tóc đã bạc phơ, nhiều người đã chết. Cách nhìn nhận ấy đúng hay không đúng, mong được bàn bạc. Chính vì vậy trong tiểu luận tôi phải chỉ ra được những yếu kém trong thơ Tố Hữu, điều mà lâu nay như cấm kỵ; và đi theo nó phải chứng minh được những cái hay của các nhà thơ bị đánh trong vụ án Nhân Văn. Phần phụ lục trích mỗi nhà thơ Nhân Văn hai bài, nhằm cung cấp tư liệu để độc giả tự đánh giá.

Bạn bè thân quen bảo: “Ông Tố Hữu tuy bây giờ nghỉ làm việc, nhưng thế lực còn mạnh lắm, ông ấy vẫn có thể bóp chết anh bất cứ lúc nào.”

Tôi đã trả lời: “Tôi hiểu điều ấy. Chính đấy là lý do khiến tôi phải viết khi ông ấy còn sống.” Bạn cứ lắc đầu hoài. Tôi phải nói thêm: “Nếu không thì trả lời thế nào với câu hỏi của người sau: “Sao khi ông ấy sống không thấy ai viết gì ?”

Tôi đã chính thức gửi bài viết đến Tạp chí Văn học của Viện Văn học và vài tờ báo khác, cũng như gửi đến nhà thơ Tố Hữu. Không thấy đâu đăng, cũng không thấy đâu trả lời.

Không sao! Không đăng là quyền của họ, trách nhiệm phải viết là quyền của tôi. Cho nên khi Tố Hữu mất, tôi đã không viết gì nữa, cho rằng trách nhiệm của mình đã xong. Nhân đọc trên báo Lao Động thấy nhà thơ Hoàng Cầm, người bị điêu đứng trong vụ án Nhân Văn, có bài thương cảm viếng nhà thơ Tố Hữu, gây cảm xúc mà bật ra mấy câu sau:

Tố Hữu mất đi
Hoàng Cầm viết lời ai điếu
Đăng đầu tiên, báo Lao Động, trang 5.
Ông trời xanh rõ thật oái oăm
Khiến dân đen bật cười khúc khích.

Hoàng Cầm vị thuốc đắng
Nên giã tật rất tài.
Chuyện thế gian,
thôi, gác bỏ ngoài tai
Phất tay áo,
đến Trúc Lâm:
“Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền
Cư trần lạc đạo thả tùy duyên” (*)
(*): Bài “Cư trần lạc đạo”của Trần Nhân Tông đệ nhất tổ Trúc Lâm thiền phái. Người viết xin phép đảo câu đầu và câu cuối.

(Tạm dịch:)
Trước cảnh, tâm không, hỏi gì thiền
Ở đời vui đạo cứ tùy duyên

(Xin được nối thêm:)
Lòng không thù hận, hồn trong sáng
Mở rộng yêu thương tới mọi miền.
(12 – 12 – 2002)

Gần đây, trong dịp toàn dân tưng bừng kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, tôi có được đọc bản thảo “Nhà thơ Tố Hữu tâm sự” của Nhật Hoa Khanh ghi, và các báo Quân Đội Nhân Dân, Tiền Phong, Người Hà Nội.... trích đăng vài phần, nhất là phần nói về đại tướng Võ Nguyên Giáp (báo Quân Đội Nhân Dân đăng 3 số liền), bỗng lại thấy rằng mình chưa thể thôi viết được. Với góc độ của người nghiên cứu đã viết về Tỗ Hữu, tôi thấy cần phải bàn cho ra sự thật.

Tâm sự Tố Hữu của Nhật Hoa Khanh ghi hoàn toàn khác với Tố Hữu đã sống trước đây.

Bản thảo được hoàn thành tháng 2 – 2004, đã được thông qua bà Vũ Thị Thanh, vợ ông Tố Hữu, được tung ra vào dịp cả nước hoan hỉ kỷ niệm Điện Biên Phủ, nhằm cái gì? Muốn thanh minh với đại tướng Võ Nguyên Giáp chăng? Võ đại tướng trong kỷ niệm 50 Điện Biên Phủ, có thể nói ông đã lại thắng một trận Điên Biên Phủ thứ hai. Cả nước ghi ơn ông. Tên tuổi ông và đức độ của ông sống lại, chói ngời trên cả nước.

Một câu hỏi được đặt ra với người nghiên cứu, bản thảo thực sự đã viết xong từ tháng 5 – 1997 (theo Nhật Hoa Khanh), nghĩa là gần 6 năm sau Tố Hữu mới mất. Sao không công bố trong chuỗi thời gian ấy, lại để đến tận bây giờ ? Liệu có sâu xa tính toán gì như thơ di cảo của Chế Lan Viên ?

Đã từ lâu nhiều người rất mong muốn nhà thơ Tố Hữu hãy xin lỗi anh em "Nhân Văn - Giai Phẩm" lấy một tiếng. Như nhà viết kịch Bửu Tiến đã làm trong một đại hội nhà văn. Như nhiều anh em văn nghệ khác đã hùa theo đánh anh em "Nhân Văn - Giai Phẩm" hồi ấy, nay đã nhận sai lầm, đã đến xin lỗi từng cá nhân. Cho lòng mình nhẹ nhõm, cho lòng bạn nhẹ nhõm. Nhưng Tố Hữu đã không làm.

Nhà thơ Hoàng Cầm kể rằng, nhà văn tướng quân Trần Độ trưởng ban Văn hoá Văn nghệ của Đại hội Đảng lần VI, tổng bí thư lúc ấy là ông Nguyễn Văn Linh; người đẫ giúp tổng bí thư Nguyễn Văn Linh tuyên bố những câu đáng ghi vào lịch sử văn nghệ: “cởi trói cho văn nghệ sĩ” “các văn nghệ sĩ hãy tự cứu lấy mình” “không bẻ cong ngòi bút” “dũng cảm trình bày sự thật” ..vv...

Trong cái không khĩ cởi mở ấy của Nghị quyết 5/BCT về văn học nghệ thuật, nhà văn Trần Độ có đến gặp Tố Hữu và hỏi ông về thái độ đối với anh em "Nhân Văn - Giai Phẩm" bây giờ. Nhà thơ Tố Hữu với giọng trọ trẹ xứ Huế đã nói: “Rất tiếc! Rất tiếc! Hồi ấy tôi đã không tiêu diệt hết chúng nó đi.” Trên đường về ông Trần Độ có rẽ vào thăm ông Hoàng Cầm, có kể lại câu chuyện trên. Ông Hoàng Cầm đến nay còn sống, yếu lắm rồi, hiện ở số nhà 43 phố Lý Quốc Sư, Hà Nội. Ai có thắc mắc, xin đến đấy hỏi, kẻo rồi ông Hoàng Cầm đi mất, lại thành tam sao thất bản.

Chuyện rỉ tai văn nghệ sĩ về Tố Hữu thì nhiều lắm. Nhất là cái hồi ông Tố Hữu làm phó thủ tướng phụ trách giá-lương-tiền, rồi đồn thổi có thể làm tổng bí thư. Cái bả vinh hoa ấy của ông Duẩn và ông Thọ đưa ra, có thể đã làm nhà thơ choáng váng trong hy vọng, và có thể hồi ấy đã phải biểu lộ những cư xử với Võ đại tướng để chứng tỏ lập trường của mình đứng về phía bên nào, nên sau này hối hận, cứ phải thanh minh trong lời tâm sự với Nhật Hoa Khanh, nói khá kỹ về lòng yêu quý đại tướng Võ NguyênGiáp, chiếm khá nhiều trang giấy, hai lần viện đến vợ là bà Vũ Thị Thanh làm chứng, không tin xin cứ đến hỏi.

Chuyện rỉ tai từ Đại hội Đảng III (1961), phía ông Duẩn ông Thọ thuộc phái dùng bạo lực quân sự giải phóng miền Nam, được Tố Hữu ủng hộ, thắng thế. Ông Duẩn làm tổng bí thư. Cụ Hồ và ông Giáp là phía chủ trương hoà bình thống nhất đất nước, bị thiểu số, phải phục tùng theo đa số. Điều thực hư diễn biến ra sao thì sau này các nhà nghiên cứu lịch sử Đảng sẽ phải làm rõ. Đây chỉ là chuyện rỉ tai, ngoài lề cuộc họp. Nhưng nhờ đó có căn cứ để nhìn nhận được thái độ chuyển biến của từng người.

Chuyện rỉ tai về Tố Hữu nói tổng tư lệnh thực sự công cuộc đánh Mỹ giải phóng miền Nam là đồng chí Lê Duẩn chứ không phải Võ Nguyên Giáp.

Chuyện rỉ tai Tố Hữu xoá câu thơ về Võ Nguyên Giáp trong bài thơ “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”.

Có lần trên màn tivi, quay cảnh đón phó thủ tướng Tố Hữu nhân một chuyến công cán ở nước ngoài về. Nhiều cán bộ cao cấp có mặt ở sân bay. Lần lượt Tố Hữu đi bắt tay từng người. Đến Võ Nguyên Giáp, khi ông Giáp giơ tay thì Tố Hữu lại quay đi chỗ khác như mải nói chuyện với ai. Những người ngồi xem cùng tôi bình phẩm: “Quá lắm! Thiếu lịch sự quá lắm!”

Tổng tấn công Mậu Thân (1968) ông Duẩn điều ông Giáp đi Đông Âu, điều cụ Hồ sang Trung Quốc nghỉ ngơi, để rảnh tay tổng tiến công nổi dậy đồng loạt bao vây Khe Sanh (định tái diễn Điện Biên Phủ) và đánh vào Sài Gòn dứt điểm giải phóng miền Nam. (Thất bại. Sự việc này rồi lịch sử sẽ định giá).

Kỷ niệm 30 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, có vài bài trên báo, nhưng chỉ nói đến Sở chỉ huy chiến dịch chung chung, không nhắc đến tên ông Giáp. Đến Chúc văn giỗ tổ vua Hùng cũng bỏ đi hai câu nói về Điện Biên Phủ và Giải phóng Sài Gòn 30/4, thành ra bài Chúc văn 100 câu để ứng với huyền thoại 100 trứng 100 con, chỉ còn 98 câu.

Ông Giáp hồi ấy được phân công phụ trách sinh đẻ kế hoạch. Bỗng lưu truyền những câu ca dao trôi nổi: “Ngày xưa đại tướng cầm quân. Ngày nay đại tướng cầm quần chị em.”, “Người đi từ cây đa Tân Trào đến cây đa Nhà Bò” (Cây đa Nhà Bò—cơ sở hộ sinh của quận Hai Bà, ở phố Lò Đúc, Hà Nội).

Rồi những chuyện ông Giáp sợ Mỹ, sợ bom nguyên tử, ông Giáp với Khơ-rúp-sốp, ông Giáp lý lịch mờ ám, chuyện Năm Châu-Sáu Sứ khai báo vu vơ... Lại tin rỉ tai, đảo Tuần Châu tỉnh Quảng Ninh đã được chuẩn bị để ông Giáp ra sống biệt lập, giống Napoléon ở đảo Sainte Hélène. Có cả một cuốn hồi ký của ông phó thủ tướng thời ông Duẩn, khen ông Duẩn hết lời, chê ông Giáp quá đáng được in phôtô chuyền tay nhau ..vv...

Thái độ ông Giáp là im lặng. Ông ngồi thiền. Lấy chữ Nhẫn của người xưa di dưỡng tinh thần.

Và bây giờ thì ông sống lại, như một ngọn đèn rực sáng giây phút cuối, ông đã 94 tuổi trời, lá thư ông viết gửi Hội nghị Trung ương 9 Khoá IX đầu năm 2004, có thể coi là những lời tâm huyết cuối đời của vị tướng tài ba lỗi lạc; trong đó về đề mục an ninh nội bộ, ông khẩn thiết đề nghị Trung ương giải quyết dứt điểm vụ T4, một vụ án chính trị siêu nghiêm trọng từ trước đến nay, và yêu cầu kỷ luật những ai vi phạm bất kể ở cương vị nào. (Không biết Bộ Chính trị sẽ giải quyết ra sao trước khi đại tướng về trời?)

Ông Tố Hữu chỉ sau thất bại cuộc bầu vào Trung ương Khoá VI (1986), mới tỉnh ra, thấy bơ vơ, và sau này mới có bài “Một tiếng đờn”. Nghe kể, khi biết mình không trúng cử, ông thất thần, mất hồn, đến mức xe ô tô của ông đến đón, đỗ trước mặt, ông không nhận ra, cứ ngơ ngơ ngác ngác.

Một tiếng đờn

Mới bình minh đó đã hoàng hôn
Đang nụ cười tươi lệ bỗng tuôn
Đời thường sớm nắng chiều mưa vậy
Khuấy động lòng ta biết mấy buồn.

Ôi kiếp trăm năm được mấy ngày
Trời xanh không gợn áng mây bay
Thủy chung son sắt nên tình bạn
Êm ấm lòng ta mỗi phút giây.

Còn khổ đau nào đau khổ hơn
Trái tim luôn sát muối oán hờn
Còn đây một chút trong đêm lạnh
Đầm ấm bên em một tiếng đờn.

Bài thơ trên được giải thưởng văn học ASEAN. Họ trao giải cũng không phải là vô cớ. Có nhiều bài hoạ lại, vô danh, xin trích một bài trong số đó để bạn đọc được nghe nhiều tiếng chuông:

Nắng hè sao đã vội hoàng hôn ?
Sao nụ cười tươi lệ bỗng tuôn ?
Mới hay nhân quả là như vậy,
Vui lắm thì ra cũng lắm buồn.

Danh lợi đua chen được mấy ngày ?
Phù vân một thoáng gió xua bay.
Thủy chung không có, đâu bè bạn ?
Êm ấm làm sao được phút giây ?

Đúng vậy còn gì đau khổ hơn!
Đời luôn khơi dậy những oán hờn,
Còn đây một chút trong cô lạnh,
Mới thấm Nhân Văn một tiếng đờn.

Ông Tố Hữu về nghỉ. Sống cô đơn. Giấc mộng quyền lực không thành. Tôi tin là ông đã hối hận. Cho nên trong Lời tâm sự Nhật Hoa Khanh ghi, ông nói nhiều về ông Giáp, ca ngợi ông Giáp hết lời, như muốn thanh minh những điều gì không phải trước đây đã cư xử với ông Giáp. Đúng như một câu châm ngôn của phương Tây: Qui s’excuse s’accuse (Kẻ nào tự thanh minh là tự thú nhận).

Đối với anh em "Nhân Văn - Giai Phẩm" cũng như thế. Qua “Lời tâm sự” Nhật Hoa Khanh ghi thì tất cả đều là tốt, là đáng ca ngợi, là không ai đáng phải chê trách điều gì cả. Xin trích vài người:

1). Về cụ Phan Khôi “Không thể quên được hình ảnh gương mẫu và nồng nhiệt của cụ trong đội quân Văn nghệ kháng chiến chống Pháp. Không thể bỏ qua được những kết quả của cụ trong việc đổi mới thơ Việt Nam trước khi xuất hiện phong trào thơ mới. Phan Khôi còn là một học giả về văn học Trung Quốc. Muốn hay không, cụ cũng đã có một vị trí xứng đáng trong lịch sử văn học nước ta thế kỷ 20.” (trg 39. Lời tâm sự)

2). Về ông Trương Tửu “Trương Tửu có năng lực đặc biệt về phê bình và lý luận văn học. Không thể tùy tiện quy kết anh là cơ hội, là tờ-rốt-kít. Đến bây giờ chúng ta đều rõ: anh sống thẳng thắn, sống lương thiện và hết lòng với các công trình nghiên cứu của mình. Cần khẳng định những đóng góp độc đáo của anh đối với phê bình và lý luận văn học.” (trg 39. Lời tâm sự)

3). Về ông Trần Đức Thảo được Tố Hữu dùng cụm từ người trí thức yêu nước lỗi lạc, rồi tiếp: “Anh Thảo vừa nổi tiếng trong phong trào chống thực dân Pháp vừa nổi tiếng trên lĩnh vực nghiên cứu triết học Mác-xít ngay từ hồi anh đang học đại học Xoóc-bon và làm việc tại Pa-ri. Anh Thảo suốt đời bảo vệ chủ nghĩa Mác, kể cả khi Liên Xô đã sụp đổ. Anh Thảo là một nhà nghiên cứu triết học tài giỏi nhất ở nước ta. Anh Thảo có công lớn nhất trong việc phát triển ngôn ngữ lý luận Việt Nam, phát triển ngôn ngữ triết học Việt Nam, phát triển tư duy triết học và tư duy luận lí (tức tư duy lô-gích) Việt Nam. Trần Đức Thảo là một mẫu mực của lòng say mê nghiên cứu và sáng tạo vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên lĩnh vực triết học.” (trg 51. Lời tâm sự)

4). Về ông Nguyễn Hữu Đang “người được Bác Hồ trao cho nhiệm vụ trọng đại Trưởng ban Tổ chức Lễ Tuyên ngôn Độc lập mồng 2-9-1945. Anh Đang suốt đời trung thành với Bác Hồ và với lý tưởng Độc lập-Tự do của dân tộc. Anh Đang đóng góp nhiều cho cách mạng nhưng đóng góp lặng lẽ. Anh Đang có nhiều hy sinh đáng qúy. Những hy sinh ấy chính là tấm gương sáng ngời treo cao trước mắt chúng ta.” (trg 54. Lời tâm sự)

5). Về ông Đào Duy Anh “Tôi sẽ thiếu sót rất nặng nếu không bày tỏ cảm nghĩ của mình về học giả lớn và nhà yêu nước Đào Duy Anh. Từng là tổng bí thư và sau đó, là một trong những người thuộc bộ phận tiên tiến của Tân Việt Cách mạng đảng, Đào Duy Anh đã lặng lẽ và bền bỉ hiến dâng toàn bộ tài năng và nhiệt huyết của mình cho độc lập và tự do của dân tộc đến hơi thở cuối cùng. Hàng chục tác phẩm của ông bao gồm các loại từ điển và các công trình nghiên cứu về văn học Việt Nam ..vv... trở nên một hạt ngọc trong chuỗi ngọc di sản văn hoá dân tộc. Hồi ký của ông là hình ảnh trung thực của chính ông và của các đồng chí, đồng nghiệp cùng thế hệ ông suốt mấy chục năm bão táp đấu tranh cứu nước. Trên mặt trận văn hoá và tư tưởng Việt Nam thế kỷ 20, Đào Duy Anh được nhìn nhận như một nhà yêu nước, một nhà đạo đức, một bậc hiền tài.” (trg 55. Lời tâm sự)

6). Nhắc đến các văn nghệ sĩ "Nhân Văn - Giai Phẩm" bị đánh tơi bời Trần Dần, Lê Đạt, Hoàng Cầm, Phùng Quán, Hữu Loan, Quang Dũng, sau khi khen từng người cùng những tác phẩm của từng người, Tố Hữu nhận xét: “Tất cả 6 anh đều góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng một nền văn học Việt Nam giàu tính hiện thực, tính phê phán, tính hiện đại và tính truyền thống. Tất cả 6 anh đều bền bỉ tiến bước dưới ngọn cờ cách mạng. Tất cả 6 anh đều là những nhà văn nghệ luôn luôn giữ vững phẩm vàng đạo đức của người cầm bút. Tất cả 6 anh đều xứng đáng được trao tặng những giải thưởng cao quý và những huân chương cao quý.” (trg 34. Lời tâm sự)

Ông Tố Hữu còn nói về nhiều anh chị em khác, toàn khen là khen, với những lời rất tốt đẹp. Tôi chỉ xin trích vài trường hợp, để làm một việc so sánh, với những nhận xét của Tố Hữu trước đây, khi ông còn đương quyền đương chức, đang chỉ đạo cuộc đánh phá anh em "Nhân Văn - Giai Phẩm".

Tài liệu sau đây lấy trong báo cáo tổng kết cuộc đấu tranh chống nhóm phá hoại “Nhân Văn - Giai Phẩm”, do chính Tố Hữu viết, với tiêu đề “Qua cuộc đấu tranh chống nhóm phá hoại “Nhân Văn - Giai Phẩm” trên mặt trận văn nghệ”, đã in thành sách, nhà xuất bản Văn Hoá, 1958, trong thư viện quốc gia.

Nhận định tổng quát về “Nhân Văn - Giai Phẩm” Tố Hữu viết:

+ Lật bộ áo “Nhân Văn - Giai Phẩm” thối tha, người ta thấy ra cả một ổ phản động toàn những gián điệp, mật tham, lưu manh, trốt-kít, địa chủ tư sản phản động, quần tụ trong những tổ quỷ với những gái điếm, bàn đèn, sách báo chống cộng, phim ảnh khiêu dâm. (trg 9. Sđd)

+ Trong cái công ty phản động “Nhân Văn - Giai Phẩm” ấy thật sự đủ mặt các loại “biệt tính”: từ bọn Phan Khôi, Trần Duy mật thám cũ của thực dân Pháp đến bọn gián điệp Thụy An, từ bọn trốt-kít Trương Tửu, Trần Đức Thảo đến bọn phản Đảng Nguyễn Hữu Đang, Trần Dần, Lê Đạt. Một đặc điểm chung là hầu hết bọn chúng đều là những phần tử thuộc giai cấp địa chủ và tư sản phản động, và đều ngoan cố giữ lập trường quyền lợi giai cấp cũ của mình, cố tình chống lại cách mạng và chế độ. (trg 17. Sđd)

+ Với sự thuyết phục của Trần Đức Thảo, báo Nhân Văn cũng “chuyển mạnh sang chính trị”, nghĩa là đi đến “hành động quần chúng”. Những bài đánh vào nền chuyên chính, đòi phát triển tự do tư sản, đòi cho hoa độc, hoa thối tự do đua nở và đả kích từ quân đội, công an, mậu dịch, sở báo chí, cho đến cả quốc hội cũng không đủ nữa [ .... ] Chúng muốn gì? Trương Tửu, Trần Đức Thảo, Nguyễn Hữu Đang và cả bọn họ luôn luôn tuyên truyền “sẽ có biến động lớn”. Rõ ràng chúng không muốn gì khác hơn Mỹ-Diệm: lật đổ chế độ dân chủ cộng hoà và Đảng lãnh đạo. (trg 18. Sđd)

+ Chúng phân công nhau: Trần Dần, Lê Đạt, Hoàng Cầm ở Hội Nhà văn, Sĩ Ngọc ở Hội Mỹ thuật, Chu Ngọc, Hoàng Tích Linh ở Hội Nghệ sĩ sân khấu, Tử Phác, Đặng Đình Hưng ở Hội Nhạc sĩ .... Còn Nguyễn Hữu Đang, hắn vẫn tiếp tục làm vai trò của kẻ tổ chức phá hoại cùng bọn gián điệp Thụy An, bọn trốt-kít Trương Tửu, “quân sư”Trần Đức Thảo, và những kẻ khác ... (trg 21. Sđd)

+ Không thể che giấu được cái lịch sử phản cách mạng của Phan Khôi một đời những 5 lần phản bội, phá hoại phong trào cách mạng; không thể che giấu được cái dã tâm của tên đầu cơ cách mạng Nguyễn Hữu Đang hơn 10 năm trời vì cái đầu óc cường hào xôi thịt như cái gốc của hắn, mà luôn luôn bất mãn, kèn cựa, hằn học, dần dần đi vào con đường làm phản, bán mình cho kẻ địch, đánh lại nhân dân, tổ quốc, đánh lại chế độ chúng ta; không thể che giấu được cái chân tướng trốt-kít thâm căn ngót 20 năm nay của Trương Tửu và cái cốt cách đen tối của Trần Đức Thảo “đứa con nuôi của đế quốc” như y đã tự nhận; cũng không thể che giấu được chân tướng của bọn gián điệp như Thụy An, mật thám như Trần Duy, trước kia đã từng “lập công” với bọn chủ Pháp, nay lại ngựa quay về đường cũ; và những phần tử phản động trong giai cấp tư sản tích cực ủng hộ bọn chúng như Trần Thiếu Bảo (nhà xuất bản Minh Đức) .... (trg 43. Sđd)

Cũng xin trích dẫn một số đề mục của bản báo cáo tổng kết để bạn đọc thấy cuộc đấu tranh chống “Nhân Văn - Giai Phẩm” dữ dội đến thế nào:

[.....] Những tư tưởng chính trị thù địch

1. Kích thích chủ nghĩa cá nhân tư sản, bôi nhọ chủ nghĩa cộng sản.
2. Xuyên tạc mâu thuẫn xã hội, khiêu khích nhân dân chống lại chế độ và Đảng lãnh đạo.
3. Chống lại chuyên chính dân chủ nhân dân, chống lại cách nạng xã hội chủ nghĩa.
4. Gieo rắc chủ nghĩa dân tộc tư sản, gãi vào đầu óc sô-vanh chống lại chủ nghĩa quốc tế vô sản.

Những quan điểm văn nghệ phản động

1. Nhóm “Nhân Văn - Giai Phẩm” phản đối văn nghệ phục vụ chính trị, thực té là phản đối văn nghệ phục vụ đường lối chính trị cách mạng của giai cấp công nhân. Chúng đòi “tự do, độc lập” của văn nghệ, rêu rao “ sứ mạng chống đối” của văn nghệ, thực ra chúng muốn lái văn nghệ sang đường lối chính trị phản động.
2. Nhóm “Nhân Văn - Giai Phẩm” phản đối văn nghệ phục vụ công nông binh, nêu lên “con người” trừu tượng, thực ra chúng đòi văn nghệ trở về chủ nghĩa cá nhân tư sản đồi trụy.
3. Nhóm “Nhân Văn - Giai Phẩm” hằn học đả kích nền văn nghệ xã hội chủ nghĩa, nhất là văn nghệ Liên Xô, đả kích nền văn nghệ kháng chiến của ta. Thực ra, chúng phản đối chế độ xã hội chủ nghĩa, chúng đòi đi theo chế độ tư bản chủ nghĩa.
4. Nhóm “Nhân Văn - Giai Phẩm” phản đối sự lãnh đạo của Đảng đối với văn nghệ, chúng đòi “trả văn nghệ cho văn nghệ sĩ”, thực ra chúng đòi đưa quyền lãnh đạo văn nghệ vào tay bọn phản cách mạng. [......]

Còn có thể trích dẫn nhiều nữa, nhưng thiết tưởng đã đủ để bạn đọc nhận ra: đã có hai Tố Hữu, khác hẳn nhau như nước với lửa, như lòng bàn tay với mu bàn tay.

Vậy Tố Hữu nào mới là thật Tố Hữu ?

Trong bản báo cáo tổng kết về “Nhân Văn - Giai Phẩm” (1958), Tố Hữu có hai lần trích lời Lê Duẩn. Mặc dù lúc ấy Lê Duẩn chưa làm tổng bí thư, nhưng chiều hướng đang lên, rồi sẽ làm. Những câu trích ấy cũng bình thường, chưa phải lời vàng ý ngọc gì - nhưng Tố Hữu cứ trích,vì ông là người khôn ngoan, tính được nước cờ.

Ví dụ 1: Đúng như đồng chí Lê Duẩn nhận xét: “Trong kháng chiến chủ nghĩa cá nhân chưa bị đánh tan, nó mới bị dồn ép lại một góc, nên đến khi có điều kiện, thì nó vùng dậy một cách hờn giận.” (trg 31. Sđd)

Ví dụ 2: Như đồng chí Lê Duẩn nói: “Phải biết thấy cái chồi xanh mọc lên dưới chân cây chuối úa vàng. Nếu không, sẽ chỉ thấy những lá úa che lấp mà không thấy chồi non, sẽ bi quan thất vọng.” (trg 33. Sđd)

Trong Lời tâm sự Tố Hữu Nhật Hoa Khanh ghi năm 1997, không thấy trích dù một lời của ông Lê Duẩn nữa. Vì ông Duẩn (và cả ông Thọ) đã mất, để lại nhiều tai tiếng. Còn ông Giáp vẫn sống, uy tín ngày càng cao, nhất là trong dịp kỷ niệm nửa thế kỷ chiến thắng Điện Biên Phủ, tên tuổi ông lại rực sáng lên như một ngọn hải đăng.

Con người biết sám hối là điều rất đáng được trân trọng. Biết sám hối, biết hối hận làm con người trong trắng hơn lên, cao đẹp hơn lên. Nhưng cần sám hối thành thật và sòng phẳng với những sai lầm trước đây của mình.

Trong Lời tâm sự Tố Hữu Nhật Hoa Khanh ghi không thấy lời nhận lỗi hoặc xin lỗi những nạn nhân trước đây của mình, ai cũng được ông Tố Hữu đánh giá rất cao, rất tốt đẹp, chỉ thấy khen là khen. Những thế hệ bây giờ không biết chuyện cũ, cứ tưởng ông Tố Hữu rất tốt với mọi người, rất đáng kính và rất đáng yêu, ông không thù ghét ai, làm sao ông Tố Hữu lại có thể đánh những tài năng văn nghệ như anh em “Nhân Văn - Giai Phẩm” được ? Ông Tố Hữu đã viết trong Lời tâm sự:

“Bất cứ một người nào, nếu tìm cách này hoặc cách khác “đánh” đồng đội và đồng nghiệp thì người đó sớm muộn sẽ chết trong trái tim của thế hệ cùng thời hoặc các thế hệ mai sau” (trg 64. Sđd)

Rất tiếc là ông Lê Duẩn và ông Lê Đức Thọ đã mất rồi. Nếu các ông sống lại và được đọc những dòng trên, và tự liên hệ bản thân, thì phải khen ông Tố Hữu nói giỏi, nói rất giỏi.
Phần viết thêm:

Chúng tôi phải cảm ơn anh Nhật Hoa Khanh, vì biết công sức anh bỏ ra thật là không nhỏ cho bài viết “Gặp Tố Hữu tại biệt thự 76 Phan Đình Phùng”dài 67 trang vi tính khổ A4. Tôi hình dung anh phải gỡ những băng ghi âm cuộc hỏi chuyện kéo dài 7 tiếng đồng hồ (từ 2 giờ chiều đến 9 giờ tối) vất vả đến thế nào, sắp xếp lại câu chữ gọn gàng cho lọt mắt người đọc, vì văn viết khác với văn nói.

Và như vậy phải thấy là ông Tố Hữu có một trí nhớ phi thường. Người già 77 tuổi, lại đau ốm, cứ ho luôn trong buổi hỏi chuyện, mà nhớ được như vậy, các sự việc, tên người, rất nhiều tên người và tên tác phẩm của từng người, ông Tố Hữu nhớ lại được hết trong một buổi nói chuyện, mạch lạc, đâu ra đó. Thật khó mà tuởng tượng nổi. (Người có trí nhớ như vậy hẳn ông Tố Hữu khó có thể quên những gì ông đã kết tội anh em “Nhân Văn - Giai Phẩm” trước đây.)

Qua lời văn mà lột tả được tính cách con người, tôi thấy anh Nhật Hoa Khanh thành công ở đoạn Tố Hữu nói về Phạm Duy:

(Xin trích một chút) Nhật Hoa Khanh hỏi Tố Hữu:

“- Thưa anh, trong hồi ký về thời kháng chiến chống Pháp của mình, nhac sĩ Phạm Duy có kể: tại hội tranh luận văn nghệ tại Việt Bắc (1948) Tố Hữu bác bỏ vai trò của mấy thể loại kịch thơ, chèo, tuồng và cải lương trong nền văn học nghệ thuật thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Thực hư ra sao, xin được biết ý kiến của anh.

Với gương mặt đượm vẻ không hài lòng, Tố Hữu trả lời:
- Tôi chưa biết việc nhạc sĩ Phạm Duy đã xuất bản hồi ký. Điều nhạc sĩ Phạm Duy nói về tôi như anh vừa mới cho biết, tôi thấy không cần phải trả lời. Tôi không cãi nhau với Phạm Duy. Tôi đã mười năm ở trong Bộ Chính trị, tôi không cãi nhau với Phạm Duy.” (trg 4. Lời tâm sự)

Một đối thoại nhỏ vậy, bộc lộ hết tính cách của Tố Hữu. Một con người rât vụ vào quyền lực. Khá lạnh lùng với anh em. Có thể Nhật Hoa Khanh không cố ý nhưng anh đã lột tả đúng chân tướng của Tố Hữu. Thật tài tình. Thời xưa là khuyên đỏ, bây giờ thì rất đáng điểm 10.

Chúng tôi còn phải cám ơn anh Nhật Hoa Khanh, vì nhờ bài viết của anh mà tôi lại có dịp được bàn thêm về Tố Hữu và anh em “Nhân Văn - Giai Phẩm”. Ở bài viết này tôi chỉ xin cung cấp một ít tư liệu xưa về “Nhân Văn - Giai Phẩm”, để độc giả ngày nay tự phán xét.

Cuối cùng, điều tôi muốn nói là ông Tố Hữu sám hối thật hay chưa thành thật, điều ấy không quan trọng, sự thực là ông đã thanh minh với ông Giáp và với anh em “Nhân Văn - Giai Phẩm”, có nghĩa là trong thâm tâm ông đã nhận ra cái sai của mình trước đây.

Cái sai của cải cách ruộng đất thì Đảng đã nhận ra, Hồ Chủ tịch đã thay mặt Đảng và Chính phủ xin lỗi nhân dân (1956). Công tác tiến hành sửa sai được thực hiện ngay sau đó.

Cái sai của vụ án “Nhân Văn - Giai Phẩm”, 30 năm sau Đảng đã nhận ra, với lời tuyên bố của cố tổng bí thư Nguyễn Văn Linh: “Cởi trói cho văn nghệ sĩ” (1986). Tuy không chính thức xin lỗi, nhưng đã sửa sai, anh em “Nhân Văn - Giai Phẩm” được phục hồi công việc, được xuất bản những sáng tác phẩm.

Thế mà phải 40 năm sau (1997) ông Tố Hữu mới có lời tâm sự để Nhật Hoa Khanh ghi, đã không nhận lỗi phần mình mà chỉ ra sức thanh minh. Thế mới biết tư tưởng con người thay đổi chậm chạp, nhất là những người một thời có quyền lực lớn.

Còn vụ án Xét Lại - Chống Đảng những năm 1966—1968, thì sau này ông Nguyễn Trung Thành người phụ trách công tác bảo vệ Đảng hồi bấy giờ, người đứng vị trí thứ hai sau ông Lê Đức Thọ thụ lý vụ án Xét lại-Chống Đảng, đã chính thức gửi đơn minh oan cho 38 cán bộ Đảng trung cao cấp bị kết tội oan.

Vậy là trong quá trình cư xử với nhau chúng ta đã có những sai lầm. Đã làm tổn hại đến những thành phần tinh hoa của đất nước.

Tôi tha thiết đề nghị các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước hiện nay nên rút những kinh nghiệm xưa, để đừng mắc phải những sai lầm đáng tiếc bây giờ. Trước mắt là vụ bắt bớ giam cầm những người lên tiếng về dân chủ, về chống tham nhũng, về đất đai biên giới ..v.v..... vu cho họ tội gián điệp, kết án nặng nề như các ông: cựu chiến binh quân giải phóng miền Nam Nguyễn Khắc Toàn, cử nhân luật Lê Chí Quang, bác sĩ Phạm Hồng Sơn, nhà báo Nguyễn Vũ Bình; và đang giam giữ chờ xét xử là các ông: nhà nghiên cứu văn hoá Hán Nôm Trần Khuê, đại tá tổng biên tập tạp chí Lịch sử quân sự, nhà báo Phạm Quế Dương, nhà đấu tranh dân chủ nổi tiếng bác sĩ Nguyễn Đan Quế ...vv...

Những con người ưu tú kể trên mà bị quàng tội là gián điệp thì thật không thể nào hiểu nổi.

Chúng ta đã nhận ra phần dân chủ của đất nước còn yếu kém. Nên Đại hội Đảng IX đã phải đưa hai chữ dân chủ vào nghị quyết. Có nghị quyết rồi thì phải thi hành. Hiểu đơn giản về dân chủ là phải biết lắng nghe những ý kiến khác với chủ kiến của mình. Nên chấm dứt dùng bạo lực đàn áp những người khác chính kiến. Nên tạo một thói quen bàn bạc, tranh luận, tìm ra đồng thuận.

Kẻo rồi sau này lại phải hối hận, rằng, bước vào thế kỷ thứ 21, nước ta sao mà lắm gián điệp đến thế ???

Nói lại chuyện “Nhân Văn - Giai Phẩm” xưa kia, để rút kinh nghiệm cho công việc đất nước hôm nay, như thế gọi là ôn cố tri tân (ôn cũ biết mới), nó là điều cần thiết để đất nước đi lên vậy.

Tôi kính chuyển bài viết này tới các vị lãnh đạo Đảng - Nhà nước, và kính chuyển tới tất cả bạn đọc. Có điều gì không phải mong được thứ lỗi trước.

Hà Nội ngày 6 tháng 6 năm 2004
Hoàng Tiến, nhà văn

Địa chỉ:
Nhà A 11 Phòng 420
Thanh Xuân Bắc—Hà Nội.

Nơi gửi:
- Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước
- Ban Tư tưởng—Văn hoá
- Bộ Văn Hoá
- Bộ Công an
- Hội Nhà văn Việt Nam
- Hội Nhà văn Hà Nội
- Các cơ quan báo chí, thông tấn
- Bè bạn văn nghệ sĩ
- Các bạn đọc quan tâm

No40: Thơ Tố Hữu và thơ truyền miệng

BBT: Tác giả hiện đang công tác tại một tờ báo trong nước, là Hội viên Hội nhà văn Việt Nam đã viết thư cho ĐCV như sau: “Trí thức ở Việt Nam, giàu nó ghét, nghèo nó khinh, tài giỏi thông minh nó không sử dụng”. Tác giả nhất định không làm “trí thức trùm chăn” và muốn qua những bài viết cho Đàn Chim Việt “tước đi những đoá hoa trao không đúng chỗ” của chế độ hiện nay.

Để tránh những rắc rối có thể xảy ra bởi nhà đương cuộc Hà Nội, tác giả phải dùng bút danh Hoàng Sơn Tiên.

Ban Biên tập Đàn Chim Việt chân thành cám ơn các nhà văn, phóng viên khác trong nước đã dũng cảm viết bài cho chúng tôi để chuyển đến đồng bào ở nước ngoài.

Lịch sử vốn công bằng, vay gì phải trả nấy, Tố Hữu đã vay quá nhiều vinh hoa phú quý ở đời từ sự bất hạnh khốn khổ ngoi ngóp của đồng nghiệp nên thơ đã kịp chết ngay khi nhà thơ còn lù lù sống.


Vào thập kỷ cuối 1950, khi đám Nhân văn Giai phẩm bị đánh tới tấp không còn một mảnh giáp che thân, thơ Tố Hữu bỗng nổi lên như một hiện tượng lạ trong nền văn hoá nước nhà. Sừng sững, xum xuê, tươi tốt, trường tồn - không tác giả nào bằng ...

Thập kỷ 80 trôi nhanh. Sau vụ đổi tiền khiến bao gia đình khuynh gia bại sản, dở mếu dở cười, vì đồng tiền mất giá cả trăm lần, là lời tổng bí thư Nguyễn văn Linh hô hào "cởi trói" cho cánh nhân văn giai phẩm. Một loạt tác phẩm bị đánh được đăng tải lại, hầu như không ai còn đọc Tố Hữu nữa. Các đề thi của các trường đại học, các sách do các nhà xuất bản in cũng vắng dần đề tài Tố Hữu. Từ đầu thập kỷ 90 đến nay, hễ nói đến Tố Hữu là độc giả nhún vai: Tố Hữu ư? Hết thời rồi, ông ta vốn chỉ giỏi tụng ca thôi, thời buổi này ai thèm tụng ca theo ông ấy nữa. Không ít người bặm trợn, huỵch toẹt luôn : "Ôi giời ! Chẳng qua chỉ là một kẻ xu thời, nịnh bợ. Sợ cảnh trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng nên cố tình đánh đu với chính trị, triệt hạ anh em, tố cho họ cái tội nhân văn giai phẩm. Nếu không thứ hoa lòe loẹt, không hương sắc của ông ta có nở rộ giữa đời được không? Khi so với những bài: "Màu tím hoa sim" của Hữu Loan, "Bên kia sông đuống" của Hoàng Cầm, "Lời mẹ dặn" của Phùng Quán, "Nhất định thắng" của Trần Dần ... Còn tiếng, dẫu không phải mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre cũng không thể là chuông đồng, chuông khánh chuyên đặt trong nhà thờ được, vậy thì đua làm sao với các nhà thơ cùng thời khác? Tâm linh kẻ tiểu nhân đã mách bảo ông ta điều đó nên trong cơn sợ hãi, ông ta tung đòn đánh trước, đánh rất trúng đích bằng cây gậy chỉ huy của Đảng để vô hiệu hóa một loạt nhà thơ danh tiếng ... chỉ còn mình ông ta độc diễn, từ vi mô đến vĩ mô, gi gỉ gì gi cái gì cũng diễn ... Các đảng ủy viên trong trung ương Đảng và chính phủ bỗng dưng thấy có một thằng khùng, sẵn sàng bỏ cuộc đời để theo mình, ca ngợi mình, liền ấn thành tượng luôn chứ thơ hắn, nào có ấn tượng gì ?"

Hỏi chuyện Hữu Loan, Hoàng Cầm , Lê Đạt, Trần Dần - những tài hoa tinh anh của đất nước bị nhét chung vào rọ "nhân văn giai phẩm" cho lên ô tô bịt bùng với còng số 8 thả khắp nơi , từ nhà tù, trại cải tạo, trang trại nơi đồng không mông quạnh, vùng thôn quê hẻo lánh, heo hút v.v ... Ba mươi năm sau được xổng, thì sức đã tàn, lực đã kiệt, tài năng hư hao, lụi tàn...Tất cả cùng chung nhận định: Tố Hữu chỉ là một nhà thơ trung bình, suốt đời chỉ nói có một ý, nghĩ có một chiều và chỉ làm một việc duy nhất là tôn vinh Đảng cộng sản Việt Nam để một thằng tầm tầm như hắn còn được hít bã, ăn tàn dài dài. Hệt câu chuyện được lưu truyền khắp thế giới về một kẻ nịnh thần: Vẫn biết là rắm rất thối, và rắm của kẻ chuyên ăn sơn hào hải vị còn thối gấp trăm nghìn lần dân thường, chỉ có rau xanh và cám bã thừa, vậy mà hắn vẫn tâu: Thưa bệ hạ! rắm của ngài thơm lắm ạ...

Lịch sử vốn công bằng, vay gì phải trả nấy, Tố Hữu đã vay quá nhiều vinh hoa phú quý ở đời từ sự bất hạnh khốn khổ ngoi ngóp của đồng nghiệp nên thơ đã kịp chết ngay khi nhà thơ còn lù lù sống. Oái oăm thay, chính nhân dân đã dùng những vần thơ nhái, thay cuốc, xẻng gậy gộc để đập chết và đào huyệt chôn thơ Tố Hữu , trả thù việc Tố đã dùng gậy của Đảng để đánh anh em trước đó . Ví dụ bài Bầm ơi, nhân dân truyền miệng:

Bầm ơi có rét không bầm

Hon đa con cưỡi, gà hầm con xơi

Con thương bầm lắm bầm ơi

70, bầm vẫn phải ngồi nhá khoai

Hay bài thơ ca ngợi Đảng :

50 tuổi Đảng và thơ

Từ ấy thơ đui đến tận giờ

Tóc mặn muối tiêu thơ nước ốc,

Thương con tằm bệnh nhện nhường tơ

Thuyền rò vượt sóng thuyền ngoi ngóp

Mộng lớn thăng quan hết ngóng chờ

Mới nửa đường quan, cầu đã gãy

áo quan* muốn mặc, chớ đòi thơ!

Bài Một tiếng đờn:

...Danh lợi đua chen được mấy ngày

Phù vân một thoáng gió xua bay

Thủy chung không dễ đâu bè bạn

Êm ấm hồn sao được phút giây

Đúng vậy còn gì đau khổ hơn

Đời chuyên khi dạy nỗi oán hờn

Còn đây một chút trong cỏ lạnh

Mới thấm nhân văn một tiếng đờn

Trong 100 chân dung các nhà thơ , Xuân Sách cũng dùng bút thần để họa chân dung Tố Hữu

Ta đi tới đỉnh cao muôn trượng

Mắt trông về tám hướng phía trời xa

Chân dép lốp bay vào vũ trụ

Khi trở về ta lại là ta

Và:

Từ ấy tim tôi ngừng tiếng hát

Trông về Việt Bắc tít mù mây

Nhà càng lộng gió thơ càng nhạt

Máu ở chiến trường hoa ở đây

Hai khổ thơ của Xuân Sách đã sớm đi vào lòng người Việt Nam vì vừa là tên các tập thơ của Tố Hữu, vừa ám chỉ chất lượng thơ ca - được ở biệt thự rộng rãi, bề thế 1,500 mét vuông mà nhạt như nước ốc, ngược hoàn toàn với cảnh khốn cùng của các nhà thơ Việt Nam lúc ấy, cũng là chứi khéo hắn vì những vần thơ hiếu chiến, hiếu sát, quá coi rẻ mạng người...Trong khi ông bà dạy: máu đổ một giây, di họa một đời, thì Tố Hữu vung bút ca ngợi sự đổ máu :

Cứ xốc tới, cứ chảy máu, cứ rơi đầu

Mỗi xác thây sẽ là một nhịp cầu

Cho ta bước tới chân trời khát vọng

Lớp hậu sinh còn ngồi trên ghế nhà trường khi bắt buộc phải phát biểu về thơ Tố Hữu, không dám nói một cách mạnh bạo nhưng dám nhận định không còn phù hợp với thời đại nữa .Ví như bài ca mùa xuân 1968, Tố Hữu viết đầy ngô ngọng, máy móc:

Mà nói vậy trái tim anh đó

Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ ...

Bị nhại thành :

Tháng lương anh chia ba phần to nhỏ,

Anh giành riêng trả nợ phần nhiều

Phần cho em và phần để anh tiêu

Em xấn sổ thế cũng đòi sòng phẳng

Rồi hai đứa tay bo, hai thằng lỏng chỏng ...

Còi xe cấp cứu "ủ" váng đường

Khổ thơ đầu của bài Từ ấy, sau hàng chục lần chứng kiến cảnh lũ lụt của đồng bào, trái ngược hoàn toàn với tâm hồn hoa lá, chim muông của Tố Hữu, cả dân tộc phải ngậm ngùi thốt lên:

Từ ấy nước tôi tràn lũ lụt

Màn trời, chiếu nước, khắp muôn nơi

Làng tôi là một đồi hoang hoá

Hết sạch hương và bặt tiếng chim ca ...

Cả bài thơ bốn khổ được các bậc tiên chỉ trong làng thơ, mỗi người góp một ý, sửa một câu, thành một bài toàn bích, nội dung ngược hẳn với bản sáng tác cũ :

Từ ấy trong tôi bừng chính trị

Một trời mưu kế cháy trong tim

Hồn tôi là một hầm giam giữ

Máu người dân và xác các nhà văn

Tôi đã là cha của mọi thằng

Là anh của một lũ háo danh

Là em của bọn người cơ hội

Không lương tâm, lừa dối mị dân

Tôi quyết trèo lên cổ giống nòi

Văn nhân giai phẩm đánh không thôi

Từ :Đang, Cao ,Thăng, tới Cầm, Tuân, Bão...*

Kìm kẹp tang thương trọn kiếp người

Tôi buộc người dân sống đoạ đày

Để tiền trượt giá, có như không

Để người dân sống trong cùng khổ

Không áo cơm, cù bất cù bơ ...

Ngày truyền hình phát bộ phim Bao công của Trung Quốc, trí tuệ dân gian lại được thể phát lộ và lưu truyền trong quần chúng bài Tố hữu ca nổi tiếng, dựa theo nhạc phim Bao Công xử án :

Cụ Tố Hữu bước chân ra đường

Xe đạp kia bỗng dưng lao vào

óc với tim dính liền cùng thịt da...

Hồn Tố Hữu đã vô quan tài

Bao người theo tiễn đưa lên đài...

Ai cũng khen thơ cụ : thật là hay...

Thịt với da tim óc dính liền

(Bao đời nay có ai như vầy )

Ôi quái thai thời đại, thật là siêu ...

Khi ấy Tố Hữu vẫn sống nhăn, kiên quyết không nghe theo lời khuyên của tướng Trần Độ là xin lỗi anh em văn nhân giai phẩm đã bị hàm oan bao năm trước đó, dù biết hổ chết để da, người ta chết để tiếng.

Ngày Tố Hữu chết, so sánh với cái chết của lão tướng Trần Độ , cựu chiến binh Hoàng Giáp viết:

Người đời vẫn gọi ông

Là tướng công Trần Độ

Người đời lại gọi hắn

Là cho - thêm sắc vào*

Lễ tang ông không mời

Dân vẫn ào ạt tới

Lễ tang hắn cử người

Mà vắng ngơ vắng ngắt

Tài liệu ông, chúng bắt

Dân phát tận mây xanh

Tài liệu hắn, chúng đọc

Dân sửa lại chức danh...

Cay đắng nhất là bài thơ cuối cùng Tố Hữu gửi lại cho đời, bị cánh nhà thơ, nhà báo sửa lại bằng cách thêm một dấu sắc vào hai chữ cho ở câu cuối rồi rỉ tai nhau lan khắp hội , ngoài phường:

Xin gửi bạn đời yêu quý nhất

Còn mấy vần thơ một nắm tro,

Thơ gởi cuộc đời, tro bón đất

Sống là CHO và chết cũng là CHO (!)

Quả là chẳng còn gì để nói về con người - sống như chết , anh hèn đốn mạt này, xác đáng bằng câu thơ đã được thêm dấu sắc trên. Hy vọng họ nhà Khuyển không lấy làm chạnh lòng về điều ấy ...

Góc thành Nam 2004, Hà Nội

Bản quyền của DCVMedia Corp.
(*)

- Nguyễn Hữu Đang : Thứ trưởng bộ thanh niên bị đi cải tạo 25 năm tại Lai Châu, sau khi về quê ở thái Bình còn tiếp tục bị quản thúc

- Văn Cao tiên chỉ của làng văn Việt Nam, tác giả của bài Quốc ca (Thiên thai từ giã về dương thế, nhắc chi ngày ấy buồn lòng ta)

- Hoàng Cầm nhà thơ

- Phù Thăng tác giả cuốn Phá vây( Phá vây rồi lại chết mòn trong vây)

- Hà minh Tuân: Tác giả cuốn Vào đời( 40 tuổi mới vào đời, ăn đòn hội chợ tơi bời xác xơ)

- Nhà văn Vũ Bão tức Phạm Thế Hệ với tiểu thuyết đầu tay: Sắp cưới

(Sắp cưới có thằng phá đám, Nên ông chửi bố chúng mày lên...) v.v

No39: Qua Nhà Trần Bất Lương, Nhớ Bà Phạm Thị Dấn


Bà Dấn mặc áo xanh, ngồi ngoài cùng bên trá

Mỗi lần có việc phải đi qua đường Đội Cấn tôi thường dừng lại ở số nhà 40- nhà của chủ tịt nước- Trần Bất Lương, người đứng thứ 20 trong hàng ngũ độc tài thế giới, nhưng là người đứng số một trong bộ máy tham nhũng của Việt Nam, mà không khỏi chạnh lòng nhớ về bà Phạm Thị Dấn, người đàn bà có nợ tình nợ nghiã với gã đến mức, gã bỏ lại cả "một khối tình chung" cho bà nuôi, còn mình thì bỏ sang Liên Xô rồi mất hút con mẹ hàng lươn, dù đứa con không có bố giống thằng cha tệ bạc như đúc...

Hơn 10 năm sau, thấy gã cứ thập thà thậm thụt ở tận cửa hang... trung ương trong hàng ngũ... nãnh đạo cao cấp, hôm nảo hôm nao cũng chường cái mặt bị thịt trên vô tuyến, bà mới tất tưởi bỏ rừng, bỏ núi, nơi ngút ngàn trùng xa để tìm chồng, cho dù với địa vị "chăn dân" như hiện tại, gã không thể nối lại nghĩa cũ tình xưa với bà, thì cũng có cuộc trùng phùng, đoàn tụ để con biết mặt cha, vợ hỏi han chồng... vậy mà một kết cục không thể nào khác được, bà đành đem nỗi oán hờn giận dỗi trút hết cho anh Lý Tử Trọng (1), rồi theo lời khuyên của đông đảo bà con dân oan khiếu kiện tại số 1 Mai Xuân Thưởng làm đơn tố cáo gã.

"Tôi đã dâng hiến cả cuộc đời con gái của mình cho ông Trần Đức Lương chủ tịch nước "
Mở đầu bức thư bà viết

Trước khi chuyển bức thư -nặng cả nghìn cân vào trong dư luận bạn đọc toàn cầu, tôi đã phải tức tốc phóng ngay đến vườn hoa Mai Xuân Thưởng để thậm thụt gặp bà, xem rõ sự tình đầu cua tai nheo như thế nào ? Cả hai phải chui vào góc sâu trong cùng của Đền Quán Thánh để trò chuyện mong tránh được tai mắt của bọn cớm. Gặp rồi, tôi chủ động hỏi:

- Chị nói đi, có phải chị đã từng là vợ của Trần Đức Lương không ?
- Đức đức cái gì, tôi chỉ quen gọi là gã bất lương thôi
- Thế điều gì chứng minh chị đã từng là vợ xếnh xáng ?
- Thì tôi có ăn hỏi cuới xin đàng hoàng, hiện còn cả làng chứng kiến, còn giọt máu thừa của ông ta tôi nuôi hơn hai chục năm giống bố như tạc.
- Thế nghiã là vẫn còn nhân chứng, ở đây chị có giữ tấm ảnh nào của hai người không ?
- Đây thì không, còn ở nhà thì đầy, cả ảnh cưới, cả ảnh con Dung - con gái tôi, thậm chí lão ấy có nốt ruồi ở chỗ nào trên người tôi còn nhớ như in
- Quá trình chị đi gặp xếng xáng như thế nào ?
- Đầu tiên tôi đến đài truyền hình nơi ông ấy hay lên, ai cũng tưởng tôi điên ra sức xua đuổi tôi, tôi không đi, cứ ngồi ì trước cửa mấy ngày trời, cuối cùng họ bảo ông ấy đang đi công tác nước ngoài, cuối tháng mới về, tôi cứ về rồi họ sẽ báo cáo lại sau, nhất định ông ấy sẽ cho gặp. Tôi tưởng thật đi về Tuyên Quang chờ đúng 1 tháng không thấy gì mới quay lại đài truyền hình thì họ cứ như vô tuyến... tàng hình cả lượt. Những người hôm trước tôi gặp, hôm ấy không làm sao gặp lại được nữa, tôi phát chán phải bỏ đài tàng hình mà đi khắp nơi trên trung ương, từ văn phòng chính phủ đến bắc bộ phủ, nhà khách chính phủ v.v nơi nào cũng có người theo tôi từng bước để ngăn không cho tôi vào, hễ tôi có ý định giở giấy bút ghi chép nhắn nhe gì là họ tìm cách lấy bằng được, đói quá tôi phải tham gia vào đội quân bán bánh mì thuê rồi dạt ra đây theo bà con.
- Nghiã là chị vẫn không gặp được trần xếnh xáng
- Gặp trên ti vi thì tối nào chả gặp, còn ở ngoài đời thì lão ấy có đủ lý do để không tiếp một người dân thường lại tít tận tỉnh lẻ như tôi. Có khi lão ấy lại tưởng tôi chờ chồng đến hoá đá rồi ấy chứ. Bà tức tối bảo
- Giờ chị có ý định gì ?
- Chả có ý định gì cả, ngoài ý định tố cáo việc làm của gã cho toàn thế giới biết...

Còn chưa kịp hẹn ngày trở lại đưa bà về Tuyên Quang tìm nhân chứng, lấy ảnh cưới phát lên trên mạng, thì cả bảo vệ lẫn sư cụ chủ trì đã ra hỏi han vớ vẩn, nhăng nhít, như thể được công an phái đến quấy rối vậy, tôi đành chuồn một mạch

Từ ngày bài được Post lên mạng toàn cầu, Bà Dấn càng bị theo dõi gắt gao hơn, bà phải bỏ cả công việc quen thuộc là đi nhặt rác với bà con, đến việc đi tiểu tiện vệ sinh cũng phải có người đi kèm kẻo ra khỏi vườn hoa là sợ... bị cớm chìm, cớm nổi "hoá phép" làm bà biến mất trên mặt đất. Cả ngày bà chỉ ngong ngóng 2 bữa ăn, đi lại quanh quẩn trò chuyện với đám bà con dân oan nô nức đi khiếu kiện, lúc ngứa mồm, nứng lên bà lại cất giọng chửi cạnh khoé lũ bảo vệ vườn hoa, tài nói bậy của bà thì cả vườn hoa ai cũng biết.

Có lần công an vườn hoa dỗ dành bà:
- Bà Dấn ơi, bà có biết ai tung lên mạng bài của bà không, bà nói thật đi kẻo không là mất nước đấy ?

Bà nóng mắt:
- Mất mất cả mả mẹ nhà mày. Chúng nó ăn trên ngồi trốc còn chả tiếc, việc gì đến mày mà mày phải lo. Cái lũ lãnh tụ ăn hại ấy à, mất nước cũng đéo tiếc, có tiếc là tiếc mấy con bồ non chưa kịp đ... thôi, yêu nước cái đéo gì.

Bà con muốn có nước thổi cơm, nhưng công an không cho qua cổng nhà tiếp dân lấy nước, bà cùng bà con kéo nhau ra khiêu chiến, giữa lúc căng thẳng nhất, bà vỗ bèn bẹt vào chỗ kín bảo:
- Cút đi, bọn kia, biết điều để cho dân tao lấy nước, nếu không, tao cho ăn cả tấn đặc sản bây giờ

Thấy chúng còn lừng chừng, bà lấn tới:
- Mẹ chúng mày, để tao xem mấy cái mặt của chúng mày có đẹp bằng cái ấy của tao không ? Nào...

Tránh voi chẳng xấu mặt nào, vừa thấy bà đặt tay lên háng, chúng đã chạy dạt như vịt để bà con kĩu kịt vào lấy nước rồi lẳng lặng khoá luôn cửa lại.

Chiều chiều, vào lúc nhập nhoạng tối, người đi đường còn qua lại như mắc cửi, bà cứ thế trần truồng bên vòi phun con cóc, tắm táp thỏa thuê, mỗi lần cả nửa tiếng đồng hồ. Chị em từ già đến trẻ ai cũng sợ, bà bảo: Còn cái chó gì nữa mà mất, có cái qúy giá nhất thì đã hiến cho chủ tịch nước rồi, bây giờ vú tóp, đùi teo, còn cái chó gì mà phải sợ

Ai đó kêu lên:
- Bà Dấn ơi, bà không sợ quốc tế chụp ảnh đưa lên mạng à ?

Bà trả lời tỉnh khô:
- Nào ai muốn chụp ảnh cứ ra đây mà chụp, rồi đưa lên mạng Internet cho cả thế giới biết. Lãnh đạo Việt Nam chỉ lắm nhân tình, nhân ngãi, còn nhân quyền thì cướp trắng của dân rồi. Cứ để cả thế giới biết lãnh đạo phá nhà, cướp đất đến nỗi dân không còn tấc đất cắm dùi, phải ra vườn hoa, tắm dưới vòi "hoa sen" trong nhà tắm... thiên nhiên như thế này.

Thời gian gần đây bà có ý định rủ người cùng về quê, để gặp lại cháu ngoại, gặp con gái, lấy ảnh, xin tiền v.v mà ai cũng bận mãi, cũng nghèo khổ cả nên chưa ai thực hiện được lời hứa với bà.

Chịu đựng vạ vật mãi, khổ quá bà bảo:
- Biết thế này tôi hoá thành nàng Tô thị cho rồi. Như cái nhà anh Lý Tử Trọng đây này, chẳng biết trời, biết đất là gì, cứ trơ trơ như... tượng đá giữa trời trơ gan cùng tuế nguyệt...
- Ấy chớ, một vị nam giới - do dại dột chống tham nhũng mà bị hàm oan, cũng góp mặt trong đội quân khiếu kiện lên tiếng - Bà có hoá thành đá vọng phu thì cái Đảng cộng sản này nó cũng đập vụn bà ra để nung vôi rồi. Bà chưa biết tính chất của Đảng ta thôi. Gi gỉ gì gi cái gì cũng phá: Nó vô thần mà, chùa chiền, miếu mạo đền thờ đập hết...
- Này, bao giờ cho đến ngày xưa hở ông, ngày mà bác Hồ còn sống ấy ? Bà vui miệng hỏi
- Trời ơi, bác chúng ta thờ chủ nghĩa tam vô bà không biết à ? Nghiã là không tổ quốc, không vợ con, không quê quán, chỉ có quốc tế cộng sản thôi
- Trời đất- bà bần thần thốt lên: Thế thì làm sao yêu nước, thương dân được ? Không gia đình, không gốc gác, sao yêu vợ quý con, yêu bà con hai họ, yêu láng giềng quen thân ? Yêu quê hương, đất nước... chả lẽ bác chúng ta chỉ biết yêu mỗi quốc tế cộng sản vì có mấy ông râu xồm thôi ư ?
- Chính vì thế mà nước ta giờ mới khốn khổ thế này. Đảng theo bác bán đất, buôn dân, Đảng bé buôn bé, đảng to buôn to. Cho nên bà con mới mất nhà mất đất lên đây kêu kiện cả loạt, không cẩn thận mất luôn cả nước vào tay tàu khựa ấy bà ơi...

Chuyện gần, chuyện xa, chuyện nhà, chuyện nước, cuối cùng lại quay lại chuyện đời con gái của bà, giữa chạ người héo hon ủ dột, bà bần thần thốt lên:
- Ông ơi! Sao cái gã Trần Bất Lương ấy nó không chịu gặp tôi lấy một lần...
- Thì người ta là chủ tịch nước mà, có phải anh kỹ sư địa chất suốt ngày luồn rừng, leo núi, lội suối, trèo non đi đào quặng cho tổ quốc như ngày xưa đâu ?
- Thì chủ tịch nước cũng là con người chứ, chả nhẽ ông không thấy người ta nói: "Một ngày nên nghiã, chuyến đò nên quen", huống hồ tôi với gã đã có với nhau một mụn con. Vì gã tôi tàn tạ trong héo mòn chờ đợi, nếu biết thế này thà tôi đi bước nữa, hoặc liều tuổi xuân buôn nguyệt bán hoa cho sướng cái thân tôi, chứ sao phải chịu ép mình như vậy hở ông ?
- Xì... Hình như đã chán giải thích, ông dân oan bảo: - Tôi nghĩ gã bất lương nhà chị cũng cùng lò chủ nghĩa Mác lê với chủ tịch Hồ Chí Minh mà ra thôi. Bố nào thì con nấy... Ngày xưa Hồ Chí Minh cũng có vợ ở bên Tàu, cũng cưới xin đàng hoàng, bao nhiêu người chứng kiến mà khi thành chủ tịch nước, thành cha già dân tộc rồi, bà Tăng Tuyết Minh có gặp nổi chồng đâu? Đảng đã bắt làm cha thì tồi tệ hơn cả đế quốc ấy chứ. Đế quốc Anh khi bắt ông Hồ còn mở phiên toà công khai, còn có người bào chữa... Tuy không được gặp chồng nhưng bà Tăng vẫn được nhìn mặt chồng từ xa, còn biết chồng mình ốm hay khỏe, gầy hay béo, đang làm công việc gì ? Còn Đảng đã bắt thành cha thì... một Tăng Tuyết Minh chứ mười Tăng Tuyết Minh cũng chẳng làm được gì ngoài nỗi ngậm ngùi hờn tủi nơi chín suối.
- Ô, ông ơi, thì ra cái bà Tăng Tuyết Minh có thật hả ông ?
- Sao lại không, thật như chuyện của bà với lão xếng xáng bây giờ đây này
- Nhưng gã ta có phải làm cha cả nước đâu ?
- Thì người ta vợ đẹp con khôn, lắm tình nhân, nhiều em ún chứ sao...

Sáng 29 tết, trong lúc bà Dấn vừa ký giấy nhận xong khoản tiền tết do bà con Hải ngoại viện trợ, chắc mẩm mười mươi sẽ ăn tết tại vườn hoa, đón xuân cùng anh Lý Tử Trọng thì 2 chiếc ô tô với 23 người xô tới, trong số 23 gương mặt đặc biệt cao cấp của tỉnh nhà Tuyên Quang, từ chủ tịt tới phó chủ tịt, công an tỉnh, công an huyện nơi bà trú thân, còn 2 gương mặt quen thuộc là cô con gái Trần thị Dung và anh con rể Ma văn Dũng của bà, cả 2 cùng 21 người trên xe ào xuống để co kéo mẹ về... ăn tết theo lệnh của ngài thủ tướng Phan Văn Khải. Trong lúc bà con dân oan khiếu kiện đang còn bàng hoàng ngơ ngác trước sự xuất hiện của cô con gái, giống Trần Đức Lương như tạc với tiếng gọi thất thần: "mẹ ơi" thì hàng trăm công an rồ xe ô tô lao đến vây kín vườn hoa, cứ người của tỉnh nào thì tỉnh ấy bắt, không phải "2 bắt 1 chả chột cũng què" mà 23 người bắt một... cho nên mấy chục con người từ khắp các tỉnh thành không một ai thoát thân. Nhà sư Thích Đàm Thoa -chân chạy của cả nhóm - vì là người duy nhất có xe máy, còn bị rinh cả xe lẫn hòm nghề: Chày Kình, tang mít, sách kinh, cà sa v.v...

Quang cảnh hơn loạn làng vì bị tây đốt nhà, bắt người thời xưa. Trong cảnh loạn lạc ấy, không ai biết Bà Dấn đi đâu... 8 giờ sáng hôm sau, một số trốn ra khỏi nhà khách của Uỷ ban nhân dân tỉnh lại thất thểu trở lại vườn hoa, nhưng không thấy bà Dấn đâu. Câu đầu tiên bà con thăm hỏi nhau là câu cửa miệng dành cho bà vợ hờ của chủ tịch nước:

- Bà Dấn đâu rồi nhỉ:
- Thôi thế là bị chúng úp rồi, phen này có chạy đằng giời.
- Ôi giời! Sao cái đứa con gái nhà bà ấy giống lão Lương đến thế, đúng là cha nào con nấy
- Ừ, thoạt nhìn đã biết ngay, cấm có lẫn đi đâu được, mỗi tội trông má cứ như sâu ấy
- Giời ạ cái mặt phèn phẹt như bánh đúc, đen thủi đen thui như lão bố lại bảo là má như sâu
- Ô hay! má như sâu là... xấu như ma đấy còn gì nữa, thật là...
- Ừ nhỉ, nó mà giống bà ấy một tí có phải đỡ hơn không...

Cho đến giờ phút này bà con đã tụ tập đông đủ bên chân anh Lý Tử Trọng, ngoài số người cũ từ khắp các tỉnh thành thuộc ba miền nam, bắc, trung, với thâm niên đi kiện cả chục năm trời, còn thêm cả lực lượng hùng hậu là đoàn của Tây Sông Vân Ninh Bình hơn bốn chục người nữa. Sáng sáng đến nhà các lãnh đạo gửi lời "chào buổi sáng"... Ai ai cũng nhớ cái dáng gầy guộc của bà. Ngoài 45 tuổi tóc đã hoa râm, tiều tuỵ như bà lão 60, nhưng đối đáp thì không ai bằng, đặc biệt là những bài thơ bà lượm được tại vườn hoa do những nhà dân chủ biết chuyện tình của bà với ông chủ tịt cố tình thả vào, đều được bà đọc cho cả nhóm nghe. Hỏi bà thích bài nào nhất, bà khoe thích nhất bài "cẩn thận cu đen". Bởi thích mà đọc đi đọc lại nhiều lần khiến dân oan ai cũng thuộc làu làu như cháo chảy:

Nói dối, ăn gian đã thành thần
Sự đời nghĩ lại thấy mà kinh
Thối inh tên tuổi vua chột mắt
Tanh ngắt hơi đồng gã bất nhân
Tuần Châu - đất ấy Lương đã xí (2)
Sân golf- Đồng Mô - cũng có phần (3)
Còn thêm tiền tỉ ; đô la sẵn
Khách sạn năm sao trải đủ miền
Làm vua một nước mà ăn chặn
Che mắt sao được khắp bàn dân ?
Bất lương khi sống thì khi chết
Cẩn thận - cu đen -kẻo sập mồ (4)

Bây giờ bà ở đâu ? ở đâu ? hả bà Phạm thị Dấn ơi ? Có bao giờ còn được về với bà con dân oan cả nước không ? Tất cả người dân ở đây đều nhớ bà lắm đấy, nhớ nhất là những đêm bị công an giả danh đầu gấu đến quấy phá, xô đi đẩy lại, giằng co đến rách toạc cả quần áo, có người vừa xấu hổ, vừa tức giận ngồi ôm mặt khóc, chỉ riêng bà bình thản đứng dạy, cởi phăng cái quần rách, rồi cứ với cái quần lót, áo cánh trên người, kéo tay bà con:

- Đi, đi đến nhà chúng nó, đào mả cha đảng của chúng nó lên, hành dân đến thế này là cùng... Đi, xem chúng nó còn dám mở miệng nói vì dân, cho dân nữa không ?

Bây giờ thì bà ở đâu ? ở đâu hả Bà Dấn ơi. Công an giam giữ bà có tử tế không ? Hay sợ điều tiếng thị phi, họ tìm cách cắt cơm, xoá tên bà rồi? Còn cả đưá con gái ngu dốt bạc nhược của bà nữa, sợ chồng như sợ cọp, để chồng đối xử với mẹ vợ thế nào cũng chịu... Cũng chỉ vì tội đã chứng kiến tận mắt những việc làm đồi bại phản dân hại nước của hắn đem đi tố cáo mà bà bị đuổi khỏi nhà không thương tiếc, phải lang thang tìm về Hà Nội bán bánh mì rồi dạt ra đây, bây giờ bà ở đâu ? Gần 20 ngày rồi công an vẫn chưa thả bà ra ư ? Bà đang nói tiếng trời hay đã nói tiếng đất rồi bà Dấn ơi ? Có thế nào cũng để tôi khóc (hay cười) với bà một tiếng chứ.

Vườn hoa Mai Xuân Thưởng sáng 15-2-2006

Thay mặt nhóm phóng viên VNN tại Hà Nội
Nguyễn Thái Bình
1. Biệt hiệu Trần Đức Lương do thủ tướng Phạm Văn Đồng đặt khi còn ở gia đình Lương - cơ sở nuôi giấu cán bộ
2. 2000 m2 đất ở Tuần Châu Hạ Long- Quảng Ninh- nơi du lịch nổi tiếng của Việt Nam. Mỗi mét có giá cả chục cây vàng
3. 6 hecta đất ở Đồng Mô- Hà Tây - nơi có núi Ngọc vua Bà- một trong những địa điểm phát triển du lịch có tiếng ở Việt Nam
4. Ca dao:
Thương dân dân lập miếu thờ
Hại dân, dân đái sập mồ, nát xương...

Thứ Năm, 6 tháng 8, 2009

No38:Trần Đức Lương Lãnh $260 / một tháng ...... nhưng tài sản khổng lồ

Ông Đặng Quốc Bảo, một "lão thành cách mạng," đã chất vấn ông chủ tịch nước Việt Nam Trần Đức Lương, về các điểm sau đây:

1. Sở hữu 5 khách sạn năm sao nằm dọc từ Bắc tới Nam.
2. Sở hữu 6 ha đất ở khu du lịch Đồng Mô, Hà Tây.
3. Sở hữu 2000 m2 đất ở khu du lịch Tuần Châu, Quảng Ninh.
4. Sở hữu hàng triệu USD đang gửi ngân hàng nước ngoài.
5. Sửa nhà hết 3 tỉ đồng.

Sau khi nghe chất vấn, ông Lương đã cười và nói: "Đảng ta khuyến khích đảng viên làm kinh tế, tôi cũng muốn trước khi về hưu, kiếm lấy một chút làm vốn cho vợ con sau này" (2) Đánh giá mức độ tham nhũng ở Việt Nam để có một con số cụ thể là một điều khó. Dưới chế độ cộng sản, tin tức được giữ kín, nhiều thông tin không được phép loan báo và nếu tiết lộ có khả năng bị truy tố, cầm tù. Vì vậy, tin ông Ủy viên trung ương này sở hữu cả tỷ mỹ kim, ông Thủ tướng kia tham nhũng gửi vài trăm triệu ra nước ngoài đều dựa trên yếu tố ước lượng có cơ sở.

Đơn Tố Cáo Trần Đức Lương của Một Người Dân Trong Nước "Tôi đã dâng hiến cuộc đời tôi, tuổi thanh xuân cho ông Trần Đức Lương, được một mụn con gái trong lúc ông đang công tác ở gần đơn vị thanh niên xung phong chúng tôi đóng quân. Sau đó ông chuyển đi đâu không biết. Tôi đã phải nuôi con một mình, ròng rã đến nay tôi mới biết rõ tung tích" 16.11.2005

No37: Thư phê bình và kiến nghị Gửi H/n lần thứ 14 BCHTW Đảng khoá IX

TP Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 02 năm 2006

Kính gửi :
- Tổng Bí thư và Bộ Chính trị
- Uỷ ban kiểm tra Trung ương.
- Ban chấp hành Trung ương khoá 9.

Đồng kính gửi :
- Bí thư Thành phố và Đoàn đại biểu dự đại hội 10 của 64 tỉnh thành cả nước.
- Các đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp
- Cựu Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu và Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh
- Các đồng chí lão thành cách mạng
- Các Tướng lĩnh trong quân đội ở các quân khu
và Hội Cựu chiến binh 64 tỉnh thành cả nước.

Tôi Nguyễn Văn Thi (Năm Thi), sinh năm 1920, vào Đảng năm 1940, nguyên Uỷ viên Ban cán sự Đảng, Uỷ viên Tỉnh uỷ, Uỷ viên Thường vụ Tỉnh uỷ Thủ Dầu Một (Nay là tỉnh Bình Dương - Bình Phước).

Từ năm 1942 đến 1946:
- Chi đội trưởng Chi đội 1 Liên trung đoàn 301 - 310.
- Tư lệnh và Thường vụ đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn năm 1950.
- Bí thư Đảng bộ nhà tù Côn Đảo 1953 (thời chống Pháp).
- Chủ nhiệm Hậu cần Bộ Chỉ huy miền thời chống Mỹ.
- Nghỉ hưu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Căn cứ Mục 3 Điều 3 Điều lệ Đảng hiện hành, tôi có thư phê bình và kiến nghị này gửi đến Hội nghị Trung ương 14 nội dung như sau :

I. Phê bình:

Tôi là một Đảng viên lão thành cách mạng vào Đảng và hoạt động từ trước 1945 đã được nhận huy hiệu 60 năm tuổi Đảng cách đây 6 năm. Còn các đồng chí từ Tổng Bí thư đến các Uỷ viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương khoá 9 đều nhỏ hơn tôi hàng chục tuổi đời, nhưng các thư từ ý kiến của người cao tuổi đời, tuổi Đảng như tôi cũng như một số đồng chí khác chưa lần nào được các đồng chí trả lời theo quy định của Điều lệ Đảng. Từ lá thư đầu 1986 gửi Trung ương khoá 6 đến nay là khoá 9 tôi đã gửi tất cả 6 thư mà không một nội dung nào được xem xét giải quyết và trả lời. Nay bằng thư này tôi xin trực tiếp phê bình đồng chí Tổng Bí thư và các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Trung ương 9 đã hành xử không dân chủ đối với tôi và nhiều đồng chí khác từng gửi thư đến Trung ương Đảng đều không được giải quyết trả lời, chứng tỏ ngay các đồng chí ở Trung ương Đảng đã vi phạm điều lệ Đảng đã ban hành. Nếu phê bình này các đồng chí Trung ương Đảng không tiếp thu sửa chữa, thì chính các đồng chí đã làm cho vũ khí tự phê bình và phê bình mất tác dụng, không gương mẫu cho Đảng viên trong toàn Đảng noi theo.

II. Kiến nghị:

Sau 20 năm đổi mới, Ban chấp hành Trung ương 9 chỉ mới tổng kết đánh giá về các mặt kinh tế - chính trị - xã hội mà chưa đánh giá đầy đủ kết quả đổi mới về con người tức là đổi mới về nhân sự của hệ thống chính trị và quản lý Nhà nước. Vì thế đồng thời với thành tựu kinh tế vấn tiếp tục xẩy ra nhiều bức xúc về quản lý kinh tế và xã hội trong đời sống người dân và nhiều bức xúc về chính trị về Nhà nước trong đông đảo Đảng viên. Đó là nguyên nhân sâu xa dẫn đến thực trạng khiếu kiện ngày càng nhiều trong dân và chất vấn kiến nghị ngày càng nhiều trong Đảng đối với Trung ương. Hội nghị Trung ương 14 thực sự tiếp tục con đường đổi mới cần phải mạnh bạo tự mổ xẻ ngay trong nội bộ từ Bộ Chính trị đến Ban chấp hành, từ Tổng Bí thư đến từng Uỷ viên Trung ương để cương quyết loại bỏ những uỷ viên đã sai phạm dù trực tiếp hay gián tiếp ở cương vị người đứng đầu các lĩnh vực, các địa phương, từ các bộ, ngành đến các tỉnh thành ra khỏi cương vị lãnh đạo, không được tái đề cử vào khoá 10. Hội nghị Trung ương 14 làm được như vậy mới thực hiện được ý nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam là muốn có chủ nghĩa xã hội trước hết cần phải có con người xã hội chủ nghĩa.

Xuất phát từ đó Hội nghị Trung ương 14 là hội nghị cuối cùng giải quyết về nhân sự chuẩn bị cho Đại hội 10, tôi xin kiến nghị cụ thể các vấn đề sau:

1. Nếu nhiệm kỳ 9 Ban chấp hành Trung ương không giải quyết dứt điểm các vụ án chính trị siêu nghiêm trọng đã được Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh và ba chúng tôi là Phạm Văn Xô - Đồng Văn Cống - Nguyễn Văn Thi và nhiều Đảng viên lão thành cách mạng trong Đảng, trong quân đội đã có thư gửi đến Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá 9 từ các Hội nghị Trung ương lần thứ 10, 11, 12, 13 càng chứng tỏ các đồng chí chưa làm tròn nhiệm vụ của người Đảng viên đã quy định tại Điều lệ hiện hành. Trách nhiệm đó trước hết thuộc về người đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư đến Bộ Chính trị mà tôi và nhiều Đảng viên trong cả nước cho rằng Trung ương Đảng khoá 9 đã tiếp tục duy trì ảnh hưởng của hai ông Đỗ Mười và Lê Đức Anh vì nể nang hoặc cố tình để bảo vệ chức danh của mình nhờ hai ông này mà có được. Không đưa ra giải quyết các vụ án này là che dấu khuyết điểm của Trung ương 9 đã tiếp tục kéo dài từ khoá 4 đến nay để bảo vệ quyền lợi cá nhân của một số người đã được tạo ra, bất chấp uy tín của toàn Đảng và tiếp tục không muốn đổi mới để cải cách hệ thống chính trị và quản lý Nhà nước bằng thay đổi nhân sự lãnh đạo Tỉung ương Đảng thật sự là những người trong sạch, có đức, có tài, có uy tín trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Hậu quả sẽ là Đảng viên chân chính cả nước sẽ tiếp tục đấu tranh để chỉ rõ trách nhiệm thuộc về Ban chấp hành khoá 9 mà người đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư. Tôi kiến nghị Hội nghị Trung ương 14 cần làm rõ trách nhiệm giải quyết các vụ án này của Ban chấp hành Trung ương 9 trước khi bàn đến nhân sự khoá 10. Có như vậy mới thấy rõ trong Ban chấp hành khoá 9 ai là người có đủ tư cách vào khoá 10 từ đồng chí Tổng Bí thư đến từng Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương?

2. Để có được sự đổi mới về nhân sự cho khoá 10, tôi kiến nghị từ Tổng Bí thư đến từng Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương khoá 9 phải có bản tự kiểm điểm theo 3 nội dung sau đây, trước khi Ban chấp hành Trung ương 9 có bản kiểm điểm cả nhiệm kỳ.

2.1. Về tài sản cá nhân và gia đình của từng Ủy viên Bộ Chính trị đến Ủy viên Ban chấp hành Trung ương phải tự kê khai theo đúng quy định tại Nghị định 64 và Điều 11 Nghị định 13 sửa đổi bổ sung của Chính phủ đã ban hành theo Pháp lệnh chống tham nhũng. Trong đó có quy định bản tự kê khai phải công khai trong toàn Đảng để Đảng viên giám sát phát hiện. Có như vậy mới làm sáng tỏ ý kiến của Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng-Nguyễn Văn Chi đã trả lời phỏng vấn báo Sài Gòn Giải phóng số ra ngày 07/6/2005 về các trường hợp đem tiền gửi ở ngân hàng nước ngoài hoặc đầu tư cho vợ con kinh doanh bất động sản, mua cổ phiếu lớn, tiêu xài hoang phí, đi du lịch, cho con du học Mỹ v.v... trong Ban chấp hành Trung ương có những ai? (Xem bài “Chống những nguy cơ bên trong đối với một Đảng cộng sản cầm quyền” của giáo sư Đặng Xuân Kỳ, trên tạp chí Thông tin công tác tư tưởng lý luận số 12/2005). Qua tự kê khai tài sản sẽ làm sáng tỏ trường hợp “năm nhà ba vợ vẫn là Trung ương” là ai trong Bộ Chính trị khoá 9? Hội nghị Trung ương 14 cần coi tự kê khai tài sản là tiêu chuẩn hàng đầu về đạo đức lối sống để lựa chọn nhân sự cho Đại hội 10.

2.2. Trong nhiệm kỳ 9 cả nước từ các bộ ngành thuộc Chính phủ đến các tỉnh thành ở đâu, cấp nào cũng đều có Ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ủy viên Ban chấp hành Trung ương đứng đầu Đảng chính quyền nhưng hầu như ở đâu cũng để xẩy ra nhiều vụ tiêu cực tham nhũng làm thất thoát công quỹ mà lại do nhân dân tố giác, báo chí phanh phui. Có vụ đã xử thành án như vụ Năm Cam, Lã Thị Kim Oanh... có vụ đang tạm giam để điều tra như vụ ở Bộ Thương mại, Bộ Giao thông vận tải... có vụ chờ thanh tra điều tra như vụ các công trình SEAGAME 22, vụ Phú Mỹ Hưng ở Thành phố Hồ Chí Minh... Tất cả chưa vụ nào xử lý trách nhiệm người đứng đầu là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương đã lãnh đạo nơi để xẩy ra vụ việc đó. Vì thế năm sau số vụ việc tai tiếng nhiều hơn năm trước, tham nhũng lãng phí từ tệ nạn trở thành quốc nạn. Chống tham nhũng lãng phí bằng Pháp lệnh không hiệu quả rồi chống bằng Bộ luật sắp ban hành nhưng vẫn không vạch mặt chỉ tên được người đứng đầu chịu trách nhiệm là ai? Vì thế dù luật đã thông qua nhưng vẫn là Ban chỉ đạo như Pháp lệnh, không có một tổ chức quốc gia chống tham nhũng, vẫn cứ do Thủ tướng Chính phủ làm trưởng ban để “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Không giám noi theo các nước trong khu vực khi họ đã có hẳn một cơ quan chống tham nhũng cấp quốc gia rất có hiệu quả. Tất cả Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương khoá 9 cần kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Đảng đã để các đơn vị thuộc phạm vi mình quản lý có vụ việc xẩy ra dù đã hoặc chưa bị xử lý cũng phải tự rút hoặc Hội nghị Trung ương 14 phải loại ra khỏi danh sách đề cử vào Ban chấp hành khoá 10.

2.3. Từ sau Hội nghị Trung ương 11 dư luận công khai vạch ra thực trạng bè cánh ngay trong Bộ Chính trị gọi là bè lũ 6 tên hoặc 8 tên. Có đảng viên hưu trí tại Thành phố Hồ Chí Minh gửi thư chất vấn và kiến nghị đến Hội nghị Trung ương 12 đã chỉ rõ đó là 6 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị gồm các đồng chí: Trần Đức Lương, Trần Đình Hoan, Phạm Văn Trà, Nguyễn Khoa Điềm, Lê Hồng Anh, Phan Diễn. Vì thế mà thế lực của bè cánh này đã thách thức dư luận qua hai sự việc họ đã làm là:

a) Tung ra Bản báo cáo tại Hội nghị Đảng uỷ quân sự Trung ương mở rộng ngày 24/8/2004 để gọi những đảng viên lão thành đòi giải quyết các vụ án chính trị siêu nghiêm trọng và vụ Đảng tịch Lê Đức Anh là phần tử cấp tiếp, đòi khai trừ Đảng cả Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh.

b) Cuối năm 2005, họ lại cho xuất bản và phát hành cuốn sách “Đại tướng Lê Đức Anh” để Đỗ Mười viết lời tựa ca tụng Lê Đức Anh là “Nhà chính trị tầm cỡ - nhà quân sự lớn” nhằm tạo thanh thế cho bè cánh đang tại chức lọt vào Ban chấp hành khoá 10 theo mưu đồ của Đỗ Mười và Lê Đức Anh. Hội nghị Trung ương 14 cần làm rõ cái gọi là bè lũ 6 tên hay 8 tên đó là những ai? Ai là người chịu trách nhiệm trong Bộ Quốc phòng đưa ra Bản báo cáo nói trên? Ai là người duyệt và cho xuất bản cuốn sách “Đại tướng Lê Đức Anh”? Tất cả những người đó Hội nghị Trung ương 14 phải loại họ ra khỏi danh sách đề cử vào Ban chấp hành khoá 10.

Nếu không xuất phát từ 3 nội dung tự kiểm điểm nói trên Hội nghị Trung ương 14 không đủ cơ sở pháp lý và tính Đảng để lựa chọn những con người trong sạch về lối sống, đủ đức, đủ tài, đủ tín nhiệm vào khoá 10 cho dù người đó ở độ tuổi nào. Đồng thời Hội nghị Trung ương 14 còn phải đưa ra nội dung các thư chất vấn và kiến nghị, các phát biểu của các Đảng viên lão thành đến các Đảng viên hưu trí, Cựu chiến binh cả nước đã gửi, đã nêu đích danh một số Ủy viên Bộ Chính trị và cả những người được bầu đi dự đại hội 10 để Uỷ ban Kiểm tra Trung ương xem xét có đủ tư cách dự đại hội 10 chứ chưa nói là đề cử vào khoá 10. Nhiều phát biểu về những con người mà dư luận đánh giá là “hổ phụ không sinh hổ tử” lại sinh ra “cẩu tử” hoặc có người được coi là “nhân vật số 1” trong Bộ Chính trị hiện nay; trước kỳ Đại hội Đảng các tỉnh thành, các bộ ngành người này đã đưa ra báo giá cho mỗi chức danh đứng đầu ít nhất là 30 tỷ đồng. Đó là đồng chí Nguyễn Khoa Điềm hiện là Ủy viên Bộ Chính trị - Trưởng ban Tư tưởng văn hoá Trung ương sinh ra từ người cha là nhà hoạt động cách mạng Nguyễn Khoa Văn tức Nguyễn Hải Triều và đồng chí Nguyễn Chí Vịnh được bầu là đại biểu dự Đại hội 10 sinh ra từ người cha là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là người liên quan đến các vụ án siêu nghiêm trọng Sáu Sứ, T4 nhưng vẫn được phe cánh bao che phong hàm Trung tướng để mưu đồ lọt vào Trung ương Đảng khoá 10. Đó là đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị - Trưởng ban tổ chức Trung ương Trần Đình Hoan với quá nhiều tai tiếng từ trước Đại hội 9 về quyền thế bè cánh, trước đại hội Đảng các địa phương các ngành về giá cả từng chức danh đến quan hệ nam nữ mập mờ ở Quảng Ninh mà cán bộ hưu trí nào ở đó cũng biết rõ.

Vấn đề nhân sự không chỉ là sự bàn bạc đi đến nhất trí bằng bỏ phiếu mà phải thẳng thắn đánh giá từng con người, từng cương vị trong nhiệm kỳ 9 tại Hội nghị Trung ương 14, là trách nhiệm lịch sử của Ban chấp hành Trung ương 9 phải kiên quyết loại bỏ những Ủy viên Trung ương khoá 9 là bè phái, là người nhiều tai tiếng không để một ai lọt vào khoá 10.

Hội nghị Trung ương 14 phải sàng lọc cho được những người đề cử vào khoá 10 để Ban chấp hành khoá 10 thực sự là bộ máy lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đủ năng lực đổi mới bằng cải cách hệ thống chính trị và quản lý Nhà nước tiến kịp với cải cách và phát triển kinh tế. Bộ máy Đảng cộng sản Việt Nam khoá 10 phải thực sự cải cách hệ thống chính trị và quản lý Nhà nước để chịu trách nhiệm toàn diện, lãnh đạo toàn diện, không tiếp tục thực trạng vừa là Đảng vừa là Nhà nước; càng không thể Đảng trong Đảng, Nhà nước trong Nhà nước. Tất cả phải rạch ròi về mặt Đảng lãnh đạo giữa 3 cơ quan: Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp mới thực sự là một đảng cầm quyền không còn là độc quyền như hiện nay. Đảng cộng sản Việt Nam muốn đảm bảo chế độ chính trị có một đảng thì bộ máy lãnh đạo của Đảng phải xây dựng các đoàn thể quần chúng trở thành người đại diện thật sự và có thẩm quyền của các tầng lớp nhân dân, chứ không thể tồn tại như hiện nay họ chỉ biết đồng tình cho dù trong lòng con bất bình và biến họ thành những cánh tay nối dài của Đảng. Đó mới thực sự là Đảng của toàn dân, được dân tín nhiệm, một lòng theo Đảng theo Bác Hồ như lúc Bác còn sống.

3. Để tiếp tục đổi mới về nhân sự, Hội nghị Trung ương 14 cần bãi bỏ các thông lệ đã tồn tại nhiều kỳ qua khiến Đảng ngày càng trở thành độc quyền không dân chủ. Kiến nghị bãi bỏ 4 nội dung sau :

a) Bãi bỏ việc chia các chức danh Tổng Bí thư - Chủ tịch Quốc hội - Chủ tịch nước - Thủ tướng Chính phủ cho đủ mặt của 3 miền Bắc - Trung - Nam.

b) Bãi bỏ việc Ban chấp hành Trung ương bầu Tổng bí thư, bầu Bộ Chính trị, bầu Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra và bầu Uỷ ban Kiểm tra. Tất cả các chức danh này phải do Đại hội 10 bầu trực tiếp, Hội nghị Trung ương 14 có trách nhiệm đề cử mỗi chức danh Tổng Bí thư và Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra là 3 người để Đại hội lựa chọn.

c) Bãi bỏ trình tự đã có lâu nay là sau Đại hội Đảng lựa chọn được các chức danh nói trên mới tổ chức bầu cử Quốc hội, bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp. Bãi bỏ trình tự này để chấm dứt dư luận trong dân mỉa mai là: “Đảng cử dân bầu”. Muốn vậy Đại hội 10 phải sửa đổi Điều lệ Đảng để Ban chấp hành khoá 10 phải chỉ đạo bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trước khi chuẩn bị Đại hội 11. Có như vậy để thông qua kết quả bầu cử người dân trực tiếp lựa chọn được người đại diện cho mình vào các cơ quan lập pháp thì trong Đảng mới lựa chọn được người có uy tín vào cơ quan lãnh đạo của Đảng từ cơ sở đến Trung ương.

d) Bãi bỏ không để một Ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ủy viên Ban chấp hành Trung ương vừa được dân bầu vào cơ quan lập pháp là Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, họ lại vừa nắm giữ các chức quyền ở cơ quan hành pháp và tư pháp như hiện nay.

4) Kiến nghị Hội nghị Trung ương 14 phải đề cử kỳ được ứng cử viên vào chức vụ là Tổng Bí thư và Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra là người đủ hiền tài để đại diện cho nguyên khí quốc gia, có đủ năng lực và trình độ lái con tàu Đảng cộng sản Việt Nam đi tiếp con đường đổi mới để hội nhập quốc tế mà vẫn giứ được độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, đưa Việt Nam thực sự là nước có xã hội công bằng dân chủ văn minh. Chức vụ Tổng Bí thư phải là người đại diện tin cậy cho 2,7 triệu Đảng viên, cho 80 triệu dân và cho cả giai cấp công nhân Việt Nam, không thể để chức vụ này rơi vào bất cứ một Ủy viên Bộ Chính trị hay một Ủy viên Ban chấp hành Trung ương khoá 9 vượt quá tuổi quy định hay dù còn nhỏ một hai tuổi nhưng có quá nhiều tai tiếng đã có từ trước Đại hội 9 đến suốt nhiệm kỳ 9 nhất là trong phe cánh của ông Đỗ Mười - Lê Đức Anh đã làm dư luận trong Đảng bất bình như những người tôi đã nêu danh ở trên.

5. Kiến nghị Hội nghị Trung ương 14 sau khi lựa chọn được danh sách nhân sự đề cử vào Ban chấp hành Trung ương khoá 10 và hai chức danh Tổng Bí thư - Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Trung ương cần phải đổi mới để công bố ra toàn Đảng cho mọi Đảng viên trong cả nước biết. Đồng thời cung cấp đường dây nóng cho mọi Đảng viên có quyền góp ý kiến để đại hội 10 rộng đường lựa chọn. Công khai như vậy mới chứng tỏ Đảng thực sự đổi mới, thực sự dân chủ hóa, chấm dứt bệnh cơ cấu và bệnh Đảng hoá về nhân sự.

Hội nghị Trung ương 14 phải giải quyết được các kiến nghị nói trên mới thực sự đi tiếp con đường đổi mới, mới chấm dứt được những tồn tại đã kéo dài từ các nhiệm kỳ trước suốt 20 năm đổi mới. Trước hết phải cương quyết sửa đổi Điều lệ Đảng hiện hành để bãi bỏ những quy định cũ nói trên. Hội nghị Trung ương 14 phải đưa ra một danh sách nhân sự Ban chấp hành Khoá 10 để Đại hội 10 lựa chọn sao cho đạt được ý nguyện của 2,7 triệu Đảng viên cả nước là: Đại hội 10 là Đại hội xây dựng, chỉnh đốn Đảng, là Đại hội có quyết sách đưa Luật chống tham nhũng và lãng phí đi vào cuộc sống để xã hội Việt Nam không bị nạn bè phái, quốc nạn tham nhũng lãng phí đẩy đến tận cùng thối nát làm cho chế độ đi đến sụp đổ như Lênin đã chỉ ra.

Tôi xin gửi đến Hội nghị Trung ương 14 các kiến nghị trên và đồng gửi đến các đồng chí Bí thư các tỉnh thành và Đoàn đại biểu dự Đại hội 10 của 64 tỉnh thành cả nước, để thông qua các đồng chí xin gửi gắm tất cả các nội dung kiến nghị là ý nguyện tha thiết nhất của một Đảng viên lão thành đã 66 tuổi Đảng, 86 tuổi đời mong sao qua từng Đại biểu dự Đại hội 10 sáng suốt lựa chọn được một Ban chấp hành Trung ương Đảng thật sự trong sạch vững mạnh và một Tổng Bí thư là người cầm lái con tàu Đảng cộng sản Việt Nam phải là một hiền tài là nguyên khí quốc gia.

Trân trọng kính chào và chúc Hội nghị Trung ương 14 thành công.

Người viết: Đảng viên lão thành

Nguyễn Văn Thi
ĐC : 20B88 Cư xá Nguyễn Trung Trực
Đường 3/2 Quận 10 TP Hồ Chí Minh
ĐT : 08.8655878

No36: VẤN ĐỀ ĐẢNG TỊCH CỦA LÊ ĐỨC ANH

Trong vấn đề này, ngoài các thư từ của các lão thành cách mạng, tướng lĩnh quân đội... có hai tài liệu còn lưu trữ: Một tài liệu tháng 11 - 1976, khi đồng chí Lê Đức Anh tham gia Đại hội 4 và được đề cử vào Ban chấp hành Trung ương. Lúc ấy đồng chí Lê Đức Anh là Tư lệnh Quân khu 9; một tài liệu nữa làm tháng 8 - 1986 trước Đại hội 6. Lúc đó đồng chí Lê Đức Anh là Trưởng ban lãnh đạo Đoàn chuyên gia giúp bạn Camphuchia, Ủy viên Bộ Chính trị. Trước đó đồng chí Lê Đức Anh là Tư lệnh Quân khu 7.

+ Tài liệu thứ nhất ghi:
- Thành phần gia đình: Trung nông; Bản thân: Viên chức
- Tham gia cách mạng: 1937
- Vào Đảng: 7 - 1945
- Chính thức: 8 - 1945

“Bản thân học đến năm 1937, ra dạy tư ở Phú Vang, được kết nạp Đảng vào năm 1938, nhưng chưa sinh hoạt chi bộ. Giữa năm 1939, người anh rể (Hồ Văn Nguyên) bị bắt nên mất liên lạc. Cuối năm 1939 vào Hội An, năm 1940 vào Đà Lạt - Lộc Ninh. Tháng 11 năm 1944 tiếp mối liên lạc hoạt động trong công nhân cao su. Tháng 7 - 1945 được giao nhiệm vụ chuẩn bị khởi nghĩa. Lấy đó làm ngày kết nạp và lấy ngày 30 - 8 - 1945 là ngày làm Tỉnh ủy viên Thủ Dầu Một làm ngày chính thức”.

+ Tài liệu thứ hai làm tháng 4 - 1986 (bước vào Đại hội 6) ghi:
- Thành phần gia đình: Trung nông
- Bản thân: Công nhân
- Ngày và nơi tham gia cách mạng: 1937
- Ngày nhập ngũ: Tháng 8 - 1945
- Ngày vào Đảng: 30 - 5 - 1938
- Ngày chính thức: 05 - 10 - 1938

+ Quá trình hoạt động cách mạng:

“1937 : Tham gia phong trào Bình Dân ở Phú Vang, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 5 năm 1938.

Giữa năm 1939, địch khủng bố mất liên lạc, vào Hội An, Đà Lạt, Thủ Dầu Một làm ăn.

4 - 1944: Được giao các nghiệp đoàn cao su ở Lộc Ninh, Quảng Lợi.

8 - 1945: Chỉ huy quân đội vũ trang Thủ Dầu Một, làm trung đội trưởng, chính trị viên đại đội, chính trị tiểu đoàn, chính trị viên chi đội 1, sau là trung đoàn 301, trung đoàn ủy viên, Tỉnh ủy viên Thủ Dầu Một”.

Vì vậy, ngày vào Đảng (30 - 5 - 1938), ngày chính thức (05 - 10 - 1938) ghi trong bản tóm tắt lý lịch năm 1986 của đồng chí Lê Đức Anh là một nghi vấn. Việc các đồng chí lão thành cách mạng, tướng lĩnh quân đội yêu cầu Đảng thẩm tra vấn đề Đảng tịch đồng chí Lê Đức Anh từ năm 1982, và từ năm 1986 (khi có bản tóm tắt lý lịch của đồng chí Lê Đức Anh lần thứ 2) là một yêu cầu xác đáng.

Trong công tác Đảng viên thì vấn đề Đảng tịch bất cứ thời kỳ nào cũng là vấn đề quan trọng hàng đầu. Điều lệ Đảng quy định: Đảng viên chỉ được tính tuổi Đảng từ khi được kết nạp Đảng chính thức. Có nghĩa rằng chỉ có thể chính thức được công nhận là Đảng viên từ ngày được chi bộ chính thức kết nạp.

Trong bản tóm tắt lý lịch lần thứ nhất (tháng 11 - 1976) của đồng chí Lê Đức Anh có ghi rõ: chưa sinh hoạt chi bộ. năm 1939 thì mất liên lạc. Cho dù được kết nạp dự bị năm 1938 thì cũng không thể kết nạp chính thức, vì chưa sinh hoạt chi bộ.

Bản tóm tắt lý lịch: 11 - 1976 ghi là:

“Tháng 11 - 1944 tiếp mối liên lạc hoạt động trong công nhân cao su”. Vậy, tiếp mối liên lạc hoạt động gì? Hoạt động Việt Minh Cứu Quốc hay hoạt động Đảng? Hoạt động Đảng là hoạt động với tư cách đảng viên chính thức hay đảng viên dự bị? Giả định đã tiếp mối liên lạc về Đảng thì sau đó hoặc là được kết nạp dự bị lại, hoặc là sau một thời gian thử thách được chính thức kết nạp vào Đảng. Trong tóm tắt lý lịch tháng 11 - 1976 không nói điều này. Xin lưu ý là từ tháng 4 - 1944 đến tháng 7 - 1945 là 1 năm 3 tháng. Lúc đó đang là cao trào cách mạng tiền khởi nghĩa, có vùng Đảng đã hoạt động bán công khai.

Bản tóm tắt lý lịch tháng 11 - 1976 còn ghi là:

“Tháng 7 - 1945 được giao nhiệm vụ chuẩn bị khởi nghĩa. Lấy đó làm ngày kết nạp và lấy ngày 30 - 8 - 1945 là ngày làm Tỉnh ủy viên Thủ Dầu Một làm ngày chính thức”. “Lấy đó làm ngày kết nạp”...nghĩa là thế nào? “Lấy đó làm ngày chính thức”...nghĩa là thế nào? Nghĩa là lấy đó mà thôi, chứ không phải là đã được kết nạp, được làm lễ chính thức.

Đồng chí Năm Thi trong bức thư gửi đồng chí Lê Đức Thọ yêu cầu xác minh lý lịch và các vấn đề về đồng chí Lê Đức Anh viết ngày 2 - 8 - 1986 có nói:

“Đầu năm 1945, tôi (Năm Thi là Ủy viên Ban cán sự Thủ Dầu Một) được phân công đến Lộc Ninh để kiểm điểm khả năng tổ chức lực lượng Mặt trận Việt Minh... Tháng 2 - 1945 một tổ chức Mặt trận Việt Minh trong công nhân cao su... Ngày vào Đảng năm 1945 (của đồng chí Lê Đức Anh) do Đảng bộ Thủ Dầu Một có thể là đúng. Còn trước năm 1945, tôi (Năm Thi) chưa thấy rõ vì không có sự giới thiệu nào là một đồng chí đảng viên nằm vùng”.

Nhiều đồng chí chí cho rằng: đồng chí Lê Đức Anh chưa được kết nạp hoặc chưa được kết nạp chính thức. cho nên mới dùng cái từ “lấy đó làm ngày kết nạp, lấy đó làm ngày chính thức”.

Vì vậy, yêu cầu thẩm tra đảng tịch đồng chí Lê Đức Anh của nhiều đồng chí lão thành cách mạng là có lý do xác đáng.

Cần lưu ý là:

Bản tóm tắt lý lịch tháng 11 - 1976 ghi: Thành phần là “viên chức”. Viên chức là thuộc thành phần tiểu tư sản. Được kết nạp năm 1938, nhưng không có ngày.

Điều lệ Đảng trước đây quy định: Thời gian dự bị của những người được kết nạp Đảng thành phần tiểu tư sản là 6 tháng. Còn xuất thân thành phần công nhân thời gian dự bị là 3 tháng.

Cho nên khi khai ngày kết nạp (dự bị) là 30 - 5 - 1938 và ngày chính thức là 05 - 10 - 1938 (cách nhau 4 tháng 6 ngày thì tất nhiên kèm theo đó phải khai tụt xuống là xuất thân công nhân). Vì nếu xuất thân viên chức thì thời gian dự bị phải là 6 tháng. (Đó là chưa nói các nghi vấn khác như một số đồng chí đảng viên đã đặt vấn đề từ năm 1982).

Bản tóm tắt lý lịch tháng 11 - 1976 ghi:

“Tham gia Mặt trận Bình Dân, bị địch khủng bố mất liên lạc vào Nam Bộ làm ăn. Tháng 4 - 1944, tiếp tục hoạt động”. Như vậy là chỉ nói tham gia Mặt trận Bình Dân, không nói rõ tham gia Đảng. Chỉ nói “mất liên lạc vào Nam Bộ làm ăn. Tháng 4 - 1944 tiếp tục hoạt động”. Như vậy là từ năm 1939 đến tháng 4 năm 1944 làm ăn, không hoạt động gì, thời gian đó là hơn 5 năm. 5 năm không phải là thời gian ngắn.

Bản tóm tắt lý lịch tháng 11 - 1976 như vậy, thế thì làm sao lại tòi ra trong bản tóm tắt lý lịch lần 2: ngày vào Đảng là ngày 30 - 5 - 1938, ngày chính thức là ngày 05- 10 - 1938? Vì sao đến năm 1986 lại nhớ cụ thể ngày tháng kết nạp chính thức đến như vậy? Nếu được kết nạp chính thức rồi mà trong suốt 5 năm ấy, sao không tìm cách bắt liên lạc với Đảng? Khi vào Hội An, phong trào cách mạng ở Hội An, Duy Xuyên, Quảng Nam rất mạnh. Tổ chức Đảng và các tổ chức công khai như các hội ái hữu, các nghiệp đoàn đều hoạt động mạnh, ngay trong Sở đạc điền mà đồng chí Lê Đức Anh làm thư ký cũng có tổ chức quần chúng của Đảng.

Nhiều đồng chí cán bộ, đảng viên nghi vấn đồng chí Lê Đức Anh chưa được kết nạp vào Đảng là có lý do.

Vậy tại sao từ năm 1986, khi có bản tóm tắt lý lịch lần 2 của đồng chí Lê Đức Anh, và có lời ghi ở góc phải trên bức thư ngày 2 - 8 - 1986 đồng chí Năm Thi gửi đồng chí Lê Đức Thọ là: “Điều tra lý lịch ngày vào Đảng có phải là 44 hay 39?”. Ban Tổ chức Trung ương và Ban Bảo vệ chính trị nội bộ lại không tiến hành kiểm tra và xác minh?

Đồng chí Nguyễn Đức Tâm cho biết:

Đồng chí Nguyễn Đức Tâm có trực tiếp báo cáo với đồng chí Lê Đức Thọ, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương khóa ấy về vấn đề lý lịch đồng chí Lê Đức Anh. Đồng chí Lê Đức Thọ đang nghiên cứu nhân sự Tổng Bí thư nên không có thời gian xem xét tiểu sử đồng chí Lê Đức Anh và chỉ gặp đồng chí Lê Đức Anh bảo đồng chí Lê Đức Anh viết báo cáo gửi lên Ban Tổ chức Trung ương và để sau Đại hội hãy hay.

Thư đồng chí Lê Đức Anh gửi đồng chí Lê Đức Thọ, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương ngày 16 - 11 - 1986 chỉ đề cập 3 vấn đề mà theo đồng chí Lê Đức Anh là “do nhóm Trần Văn Trà, Tô Ký, Năm Thi, Huỳnh Văn Một, v.v... sẽ nói trong dịp Đại hội toàn quân vào cuối tháng 11 năm 1986:

1. Làm cai cao su.
2. Tại sao tôi (Lê Đức Anh) lãnh đạo khởi nghĩa ở các vùng đồn điền cao su ở phía bắc Thủ Dầu Một mà không bắt và giết tên Giám đốc đồn điền cao su?
3. Tại sao tôi (Lê Đức Anh) không bắt được bọn quan chức cao cấp của Pháp bị bọn Nhật giam giữ ở Lộc Ninh, Thủ Dầu Một khi đã giành được chính quyền?”

Trong bức thư gửi đồng chí Lê Đức Thọ ngày 16 - 11 - 1986 của đồng chí Lê Đức Anh, đồng chí Lê Đức Anh hoàn toàn không đề cập đến vấn đề đảng tịch.

Đồng chí Nguyễn Đình Hương cho biết:

“Trong thời gian chuẩn bị Đại hội 6 xẩy ra sự kiện anh Văn Tiến Dũng và anh Chu Huy Mân không trúng đại biểu đi dự Đại hội Đảng toàn quốc. Lúc đó cân nhắc ai làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, kết quả là Bộ Chính trị giới thiệu đồng chí Lê Đức Anh làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và khi xem xét không bàn gì về lịch sử chính trị đồng chí Lê Đức Anh”.

Khóa 6, đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư. Đồng chí Nguyễn Đức Tâm báo cáo với đồng chí Nguyễn Văn Linh một số vấn đề về lịch sử chính trị đồng chí Lê Đức Anh, nhưng đồng chí Nguyễn Văn Linh không có ý kiến gì.

Đến Đại hội 7, đồng chí Đỗ Mười được bầu làm Tổng Bí thư. Đồng chí Nguyễn Đình Hương, Trưởng Ban Bảo vệ chính trị nội bộ Trung ương, báo cáo với đồng chí Đỗ Mười. Đồng chí Đỗ Mười thấy thư phản ánh có vấn đề phải nghiên cứu, nhưng lúc ấy đồng chí Lê Đức Anh được bầu vào Bộ Chính trị, bầu làm Chủ tịch nước nên đồng chí Đỗ Mười không có ý kiến gì.

Đồng chí Nguyễn Đình Hương, Khi làm Phó Ban Tổ chức Trung ương kiêm Trưởng Ban Bảo vệ chính trị nội bộ được đồng chí Lê Đức Thọ và Nguyễn Đức Tâm giao nghiên cứu các thư phản ánh về lịch sử chính trị đồng chí Lê Đức Anh. Lúc đó đồng chí Lê Đức Anh đã được Trung ương và Bộ Chính trị cử làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng rồi Chủ tịch nước, cho nên cũng dừng lại.

Đến khi Đài phát thanh đưa tin đồng chí Lê Đức Anh được nhận huy hiệu 60 năm tuổi Đảng thì các lão thành cách mạng, cán bộ, đảng viên lại có thư yêu cầu xem xét đảng tịch đồng chí Lê Đức Anh.

Sau Đại hội 9, qua các hành động vi phạm nguyên tắc, lộng quyền, vu khống của đồng chí Lê Đức Anh, cho đến nay, khi vụ T4 được phát hiện, thư phản ánh về tiểu sử đồng chí Lê Đức Anh lại rộ lên.

Ban Tổ chức Trung ương, Ban Bảo vệ chính trị nội bộ từ cuối khóa 5, khóa 6, khóa 7, khóa 8 đều thấy đảng tịch của đồng chí Lê Đức Anh cần phải xem xét lại. Nhưng do nể nang, lấy lý do là đã được bầu vào chức vụ cao của Đảng và Nhà nước, nên bỏ qua, không xem xét. Không thể lấy thái độ hữu khuynh ấy để làm căn cứ mà không thẩm tra lại lý lịch đồng chí Lê Đức Anh.

Đồng chí Lê Đức Anh tự khai vào Đảng ngày 30 tháng 5 năm 1938 và chính thức ngày 05 tháng 10 năm 1938 là khai man